Khi mang thai có nên tập thể dục

Đối với tất cả mọi người tập thể dục là điều luôn nên làm, kể cả những phụ nữ đang mang thai. Tuy nhiên, do khi có mang cơ thể của người phụ nữ có nhiều biến động cả về hình thể lẫn nội tiết tố nên việc tập thể dục rèn, luyện thân thể cần có những chế độ thích ứng mới có được kết quả tốt và an toàn. Khi ở trạng thái không hoạt động người phụ nữ có thai ở những tháng cuối tiêu thụ một lượng oxy nhiều hơn từ 13% đến 30%. Cũng người đó khi tập thể dục thì cần lượng oxy gấp 3 lần. Điều cần lưu ý nhất là khi mang thai, tim của người phụ nữ có nhịp đập nhanh hơn, nên nếu tập quá sức sẽ dẫn đến những tai biến về tim mạch. Cựu hoa hậu Hồng Công – Borah Phillips khi mang thai đứa con thứ hai đến tháng thứ ba vẫn đứng lớp thể dục thẩm mỹ aerobic. Qua kinh nghiệm của chính bản thân, chị cho rằng tập như vậy vẫn an toàn và rất tốt cho phụ nữ có mang, nhưng cũng nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi tham gia tập luyện. Nhiều người sợ tập luyện mạnh sẽ ảnh hưởng đến thai nhi nên những chương trình tập luyện khác nhau tùy theo điều kiện sức khỏe của mỗi người cần lưu ý. Phụ nữ có thai không nên tập những bài có nhiều động tác nhảy, mà nên thở sâu để cung cấp thêm oxy cho bào thai. Còn việc tập luyện sẽ giúp cho người có thai thêm dẻo dai, linh hoạt hơn. Những bài tập dẫn toàn thân sẽ làm giảm bớt những cơn đau lưng thường thấy ở các bà mẹ tương lai. Theo cựu hoa hậu Hồng Kông thì việc tập luyện các bài co duỗi toàn thân cũng giúp cho việc sinh nở sau này được dễ dàng hơn. Nhận định này được bảo đảm bằng chính bản thân chị người đã qua hai lần sinh đẻ và đã có tới 16 năm trong nghề huấn luyện viên thể dục thẩm mỹ. Những phụ nữ rất ít tập thể dục khi có thai chỉ nên tập các động tác nhẹ nhàng không nặng tính chuyên môn. Những người đã tập luyện thường xuyên vẫn có thể tiếp tục gần như với những bài tập cũ, nhưng cần tuân thủ những điều sau:
Không tập luyện quá thời lượng trên 45 phút. Không tập trong điều kiện thời tiết quá nóng, ẩm. Luôn kiểm tra mạch, không tập để nhịp tim lên quá 140 lần một phút. Từ tháng thứ tư của thai người mẹ không nên tập các động tác có tư thế nằm ngửa vì trọng lượng của dạ con có ảnh hưởng đến các tĩnh mạch chủ phần dưới. Những môn không nên tập, như bóng chuyền, cưỡi ngựa, lướt ván, judo, karate, chạy. Các môn nên tập đi bộ tập luyện phù hợp, không chỉ các bà mẹ tương lai sẽ có nhiều điều lợi về thể chất và tinh thần mà cả đứa trẻ sau này cũng được thừa hưởng một phần.
Điều trị hẹp bao da quy đầu bằng phương pháp không cần phẫu thuật
Hẹp bao da qui đầu khá thường gặp ở trẻ em. Bệnh lý này, bao da quy đầu dương vật bị chít hẹp, không kéo tụt da để lộ bao quy đầu ra được. Khi trẻ em đi tiểu, tia nước tiểu thoát ra nhỏ, nước tiểu có thể ứ thành một túi phồng da ở quy đầu. Trẻ mắc bệnh này dễ bị lắng đọng cặn bẩn và viêm nhiễm ở quy đầu viêm đường tiểu… Nếu không được điều trị, lớn lên ít nhiều có ảnh hưởng đến đời sống hoạt động tình dục. Lâu nay, điều trị bệnh này chủ yếu vẫn bằng phương pháp phẫu thuật cắt, mở rộng bao da quy đầu hẹp để lộ qui đầu và trẻ đi tiểu được thoải mái, dễ. Phẫu thuật này khá thông thường, và nhiều cơ sở y tế có thể tiến hành được. Tuy nhiên đã sử dụng đến phẫu thuật để trị bệnh dù lớn hay nhỏ thì tâm lý người bệnh và nhất là bậc cha, mẹ của trẻ cũng ít nhiều ái ngại, lo lắng. Trên thực tế mặc dù tỷ lệ thấp nhưng vẫn có một số tai biến, biến chứng nhất định của phẫu thuật này như chảy máu, viêm sưng nề kéo dài, chít hẹp lại… Mặc khác tiến hành thủ thuật ở trẻ nhỏ cũng gặp một số khó khăn trong việc vô cảm. Y học ngày nay với xu hướng mở rộng nghiên cứu và sử dụng thuốc, sử dụng các máy móc, phương tiện và các biện pháp khác để điều trị bệnh, thay thế dần việc sử dụng dao, kéo. Năm 1994 Wright. J – e ở trường đại học Newcastle của Úc đã tập hợp nghiên cứu và thông báo 111 trường hợp phimosis ở trẻ em được điều trị bằng bôi thuốc mà không cần phẫu thuật cắt mở bao da quy đầu hẹp và kết quả đạt được khá là mỹ mãn. 111 trẻ bị phimosis có 31 trẻ dưới 3 tuổi, 41 trẻ ba đến sáu tuổi, 27 trẻ sáu đến chín tuổi và 12 trẻ chín đến mười hai tuổi. Phương pháp điều trị được thầy thuốc phổ biến và hướng dẫn cho cha, mẹ của trẻ để việc điều trị chủ yếu thực hiện tại gia đình. Thuốc sử dụng là kem betamethasone là 0,5%, bôi khu trú bao da qui đầu hẹp 3 lần mỗi ngày. Lần bôi buổi tối trước khi đi ngủ có kết hợp massage nhẹ nhàng cho da quy đầu mềm mại, co giãn tốt – thời gian điều trị khoảng 1 tháng. Theo tác giả nghiên cứu, phương pháp điều trị này cho kết quả tốt. 80% số trẻ được điều trị, bao da quy đầu mềm mại, co giãn tốt, hết chít hẹp và khi kéo da xuống làm lộ bao quy đầu được dễ dàng, tiểu tiện thông, thoải mái, không viêm nhiễm. 10% số trẻ vì lý do nào đó, không tham gia nghiên cứu được đến cùng và 10% điều trị bằng bôi thuốc thất bại phải chuyển sang phẫu thuật cắt mở bao da quy đầu hẹp.
Giáng Hương-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 59(871)1999

Quả và dầu gấc

Nguồn vitamin thiên nhiên phong phú
Có thể nói quả gấc là một thức ăn quý, một vịt thuốc hay, đồng thời là một phẩm màu thực phẩm lý tưởng. Trong các loại thực phẩm rau quả, gấc là thức ăn giàu vitamin A thuộc loại vô địch, đặc biệt trong màng bọc những hạt gấc. Màng hạt gốc chứa tới 8% chất dầu màu đỏ tươi như máu, trong dầu có một số sắc tố là beta-caroten tiền vitamin A. Chính sắc tố này đã nhuộm thực phẩm màu đỏ tươi, và đáng quý hơn là khi vào cơ thể beta-caroten sẽ chuyển thành hai phân tử vitamin A có tác dụng. Trung bình là 100 gam màng hạt gấc tươi chứa 0,338 gam caroten, 100 gam màng khô có 1 gam caroten. Nếu ép màng lấy dầu thì trung bình một mm dầu gấc có 300 mg caroten, tương ứng với 50 nghìn đơn vị quốc tế vitamin A. Lượng caroten trong gấc như vậy là nhiều gấp từ 14 đến 16 lần lượng caroten có trong cà rốt là một thực phẩm vẫn nổi tiếng là giàu caroten. Vitamin A quan trọng đối với sức khỏe, nhất là đối với trẻ em. Thiếu nó trẻ sẽ mắc bệnh quá gà, khô mắt, chậm lớn, giảm sức chống đỡ đối với bệnh tật, trường hợp nặng có thể bị mù. Việc bổ sung vitamin A cho trẻ, vì vậy rất cần thiết, trong đó có những thức ăn giàu vitamin A, mà gấc thuộc loại vô địch. Trong phạm vi gia đình, chúng ta có thể chế biến dầu gấc đơn giản như sau: Bổ đôi quả gấc chim đỏ, lấy hạt có nguyên màng đỏ xếp vào một khay, phơi khô cho se màng. Khi cầm hạt không thấy dính tay, dùng dao con tách màng khỏi hạt rồi lại đem phơi màng cho khô. Tán nhỏ màng khô cho vào dầu lạc hoặc mỡ lợn với tỷ lệ là 200 gam trong một lít. Đun nóng ở nhiệt độ 60 độ C đến 70 độ C trong hai giờ, đến khi dầu hay mỡ có màu đỏ thẫm là được. Sau đó lọc lấy dầu. Đựng dầu gấc trong chai sạch, nút kín để dành dùng dần. Dầu gấc có độ sáng, trong, màu đỏ sẫm, mùi thơm, vị ngọt, béo. Dầu này có tác dụng như vitamin A, dùng để bồi dưỡng và tăng cường sức chống đỡ của cơ thể, giúp trẻ em chóng lớn, chóng biết đi, chữa quáng gà, khô màng mắt…liều dùng cho người lớn từ 10 giọt đến 20 giọt mỗi ngày, chia làm 2 lần uống mỗi ngày trước bữa ăn, trẻ em từ 5 giọt đến 10 giọt cũng chia làm 2 lần uống như trên. Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú cần nhiều hơn. Có thể chế dầu gấc thành các thức ăn như cốm, kẹo, bánh, dùng rất tốt. Ngoài ra người ta còn dùng dầu gấc nguyên chất hoặc pha chế thành thuốc mỡ dầu gấc từ 5% đến 10%, đê bôi chữa các vết thương, vết bỏng, vết lở loét làm chỗ đau mau lên da non, chống khói.
Mách nhỏ cho bạn
Ở tuổi 22, bộ ngực phát triển bình thường nhưng hai đầu vú nhỏ như đầu đũa. Xin hỏi sau này có con có ảnh hưởng gì không? Ở Phụ nữ có người bộ ngực phát triển to có người nhỏ. Ở đầu núm vú có phụ nữ to có phụ nữ lại nhỏ. Trường hợp của bạn phát triển như vậy là bình thường, khi bạn có con không ảnh hưởng gì tới việc cho con bú. Không có thuốc gì làm cho đầu vú hoặc núm vú của bạn to ra được.
Chân tay, kể cả bụng nữa mọc rất nhiều lông kể từ khi bắt đầu tuổi dậy thì làm thế nào để lông rụng hoặc hạn chế lông mọc? N.T.P. Bộ chỉ huy quân sự Bà Rịa Vũng Tàu.
Hiện tượng mọc lông, nhiều ở tay chân, bụng ngực thường do nhiều nguyên nhân. Do di truyền đời bố mẹ ông bà, nhiều lông tay, lông chân, lông bụng thì những đời sau cũng vậy.
Do chủng loại dân tộc: ở một số dân tộc châu u, châu Mỹ… hiện tượng mọc lông nhiều ở tay chân, bụng, ngực là phổ biến là chuyện bình thường.
Do rối loạn về nội tiết lượng Testosterone trong máu tăng… Vậy hiện tượng mọc lông nhiều không phải là bệnh lý. Song những người mọc lông nhiều ở tay chân, bụng ngực sẽ cảm thấy khó chịu nhất là về mùa hè, khi đi tắm biển. Làm rụng, lông có thể dùng một loại kem bôi Veet hiện có bán ở một số quầy thuốc. Ngày bôi 2 đến 3 lần sau khi tắm và lau khô mặt da. Cũng có thể dùng nước oxy già bôi lên mặt da ngày 2 đến 3 lần, lông sẽ rụng. Sau một thời gian lông sẽ mọc lại, bạn lại tiếp tục qui trìh nêu trên.
Mùa lạnh là toàn thân nổi mề đay, mẩn đỏ, ngứa rất dễ sợ. Xin bác sĩ cho biết đó là bệnh gì cách chữa trị? Bạn giấu tên
Hiện tượng tự nhiên nổi mề đay, mẩm đỏ và ngứa phải gãi mới dễ chịu. Đó là hiện tượng dị ứng. Hiện tượng dị ứng do nhiều nguyên nhân gây ra. Có người ăn phải đô ăn lạ như tôm, cá thịt…. sau bữa ăn thấy mẩn ngứa, nổi cục. Nếu dị ứng nặng còn gây khó khăn như thở, tức ngực, nôn mửa, ỉa chảy … Chỉ một thời gian ngắn hiện tượng này sẽ hết. Nhưng nếu lần sau lại ăn phải những thức ăn đó, sẽ lại có hiện tượng mẩn đỏ, nổi mề đay. Một số người khi dùng thuốc, nhất là thuốc kháng sinh cũng có thể gây dị ứng. Nhẹ thì mẩn ngứa, khó thở. Nặng thì có thể gây truy mạch. Nếu cấp cứu không kịp có thể bị tử vong. Có một số người tay đổi thời tiết, nhất là về mùa lạnh hay bị mẩn đỏ trên người ngứa, và nổi cục. Trường hợp này ta gọi là dị ứng thời tiết. Về cách chữa trị ta có thể cho uống Vitamin C liều cao, Calci C. Nếu không đỡ có thể dùng một số thuốc chống dị ứng như Clorpheniramin viên đóng 4 mg. Ngày uống hai lần, mỗi lần từ 1 đến 2 viên. Mề đây do lạnh thường có tính gia đình. Khi chuyển mùa nên mặc ấm sẽ hạn chế được hiện tượng dị ứng.
BS. Kim Minh-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 59(871)1999

Bệnh nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính

Nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính bao gồm các bệnh ở mũi – họng, thanh quản, khí quản và đặc biệt là viêm phổi. Viêm phổi là loại bệnh nguy hiểm cho trẻ em vì diễn biến của bệnh rất nhanh và dễ gây tử vong nhất. Nhất là vào mùa đông – xuân. Vậy làm thế nào để có thể phát hiện và xử trí sớm căn bệnh này?
Bộ máy hô hấp gồm từ mũi – họng, thanh quản, khí quản và phế nang. Nhiệm vụ của bộ máy hô hấp hết sức quan trọng. Khi hít thở nó sẽ cung cấp oxy cho cơ thể hoạt động và thải khí cacbonic ra khỏi cơ thể. Qúa trình trao đổi khí này diễn ra liên tục. Chúng ta có thể nhịn ăn, nhịn uống trong vài ngày, nhưng không thể nhịn thở được trong vài phút. Nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính là bệnh gây tử vong cao nhất ở trẻ dưới 5 tuổi. Mỗi năm trên thế giới có khoảng 4 triệu trẻ em dưới 5 tuổi chết do Nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính. Trong đó chủ yếu là viêm phổi. Tại các cơ sở khám bệnh trung bình có từ 1 phần 3 đến 1 phần 2 số trẻ tới khám và điều trị do Nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính. Trong một năm, trung bình mỗi trẻ mắt bệnh Nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính từ 2 lần đến 3 lần. Trẻ chết do viêm phổi chiếm khoảng từ 1 phần 3 đến 1 phần 2 trong tổng số tất cả các nguyên nhân chết ở trẻ dưới 5 tuổi.
Khi bị Nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính, trẻ thường có các triệu chứng sau: Nhẹ nhất là trẻ chỉ có ho sốt hoặc không sốt, chảy nước mũi. Lúc này trẻ chỉ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp trên không bị viêm phổi. Phần lớn 70% trẻ mắc ở thể này. Nặng hơn là trẻ có ho, khó thở hoặc thở khác thường, như vậy trẻ đã vị viêm phổi. Nặng hơn nữa là trẻ có các dấu hiệu khi thở ngực bị lõm vào còn gọi là rút lõm lồng ngực, bỏ bú, ngủ li bì khó đánh thức, tím tái. Đây là dấu hiệu chứng tỏ trẻ này có thể vị viêm phổi nặng hay viêm phổi rất nặng, hoặc bị một bệnh gì đấy có nguy cơ đến tính mạng. Làm thế nào để phát hiện sớm một trẻ vị viêm phổi? Các bà mẹ và người thân khi thấy trẻ có những dấu hiệu như ho, sốt thở khác thường cần nghĩ đến khả năng trẻ bị viêm phổi vì đây là dấu hiệu sớm của căn bệnh này. Lúc này cần quan sát nhịp thở của trẻ ở những trạng thái, trẻ yên tĩnh, vén áo trẻ để thấy rõ phần bụng và ngực, theo dõi sự di động của phần dưới bờ sườn. Khi trẻ có ho, sốt các bà mẹ cần phải theo dõi xem con mình có thở nhanh hoặc có bất kỳ biểu hiện thở khác thường khó thở hơn bình thường hoặc co rút lõm lồng ngực… Đây là việc làm đầu tiên và quan trọng nhất để phát hiện sớm một trẻ có bị viêm phổi hay không. Một trẻ bị coi là viêm phổi khi đếm nhịp thở được: Từ 60 lần phút trở lên đối với trẻ dưới 2 tháng tuổi. Từ 50 lần trong một phút trở lên đối với trẻ từ 2 tháng đến 1 tuổi. Từ 40 lần trong một phút trở lên đối với trẻ từ 1 tuổi đến 5 tuổi. Mỗi dấu hiệu nữa rất quan trọng là rút lõm lồng ngực. Khi có dấu hiệu này tức là trẻ bị viêm phổi nặng. Rút lõm lòng ngực là như thế nào? Để trẻ hoàn toàn yên tĩnh, vén áo trẻ lên và quan sát kỹ ranh giới giữa ngực và bụng thấy lõm vào khi trẻ hít vào, khi đó ta nói rằng trẻ có dấu hiệu rút lõm lòng ngực. Đối với trẻ dưới 2 tháng tuổi, rút lõm lòng ngực phải mạnh mới có giá trị.
Xử trí khi trẻ mắc Nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp tính. Nếu trẻ chỉ có ho, sốt đơn thuần thì chỉ cần chăm sóc trẻ tại nhà và theo dõi nhịp trở của trẻ.
Chăm sóc tại nhà: Trẻ ốm thường biếng ăn, các bậc cha mẹ nên cố gắng dỗ trẻ ăn làm nhiều bữa, mỗi lần ăn một ít. Cho trẻ ăn thêm cá, thịt, trứng, hoa quả. Trẻ ho, sốt thường do mất nước qua mồ hôi, hơi thở, vì thế bà mẹ nên cho trẻ uống đủ nước. Nếu có nước hoa quả thì càng tốt. giảm hoa, đau họng bằng thuốc nam (hoa hồng hoặc quất hấp với mật ong, lấy nước cho trẻ uống nhiều lần trong ngày. Hút sạch mũi cho trẻ dễ thở, dễ ăn.
Theo dõi nhịp thở của trẻ
Khi thấy trẻ có một trong những dấu hiệu sau cần đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế: Trẻ thở nhanh hơn, thở khác bình thường, hoặc. Khó thở hơn hoặc, bù kém hơn hoặc không uống được nước. Một trẻ bị ho, sốt kèm theo có thở nhanh hoặc thở khác thường tức là có thể bị viêm phổi. Cách tốt nhất là đưa trẻ tới cơ sở y tế để khám và điều trị. Một trẻ khi có ho, sốt kèm theo có Rút lõm lòng ngực hoặc ngủ lì bì, không thể uống được, bỏ bú, hạ nhiệt độ, tím tái.. tức là trẻ bị viêm phổi rất nặng hoặc bệnh nặng. Các tốt nhất là đưa trẻ đi cấp cứu tại bệnh viện. Các bà mẹ cần ghi nhớ trong công thức: Họ, sốt đơn thuần bằng không viêm phổi bằng chăm sóc tại nhà. Ho, sốt thở nhanh, khó thở bằng viêm phổi bằng đến y tế khám và điều trị. Ho, sốt, rút lõm lồng ngực bằng viêm phổi nặng bằng đi cấp cứu bệnh viện.
BS Hàn Trọng Diễn-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Khai giảng khóa đào tạo bác sĩ cho tuyến y tế cơ sở

Để thực hiện chủ trương của Bộ y tế là đảm bảo 40% số xã có bác sĩ vào năm 2000, sáng ngày 15 tháng 10 năm 1999, Trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã khai giảng khóa đào tạo bác sĩ tuyến y tế cơ sở cho 6 tỉnh khu vực Nam Bộ là Tiền Giang, Long An, Bến Tre, Bình Dương, Bình Phước, Bạc Liêu và Thành phố Hồ Chí Minh. Khóa học đầu tiên này gồm 105 học viên là cán bộ y tế vùng sâu, vùng xa của các địa phương trên 70% có thời gian công tác hơn 10 năm tại trạm y tế xã, người ít nhất cũng đã có 3 năm được cử tuyển đi học. Đa số các học viên này trong thời gian công tác ở vùng sâu, vùng xa không có điều kiện trau dồi kiến thức chuyên môn liên tục, thiếu tài liệu cập nhật về y khoa nên Trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã thành lập ban giảng huấn riêng để có giải pháp hiệu quả nhất đảm bảo chất lượng đào tạo. Được biết kinh phí học tập do các địa phương tự đài thọ và sau thời gian học là 4 năm theo chương trình đào tạo của Bộ y tế ban hành năm 1998, nếu đạt các học viên sẽ được cấp văn bằng bác sĩ y khoa và sẽ trở về phục vụ ngay nơi xuất phát như cam kết ban đầu.
Hoàn thành chương trình điều trị nghiện ma túy cho cán bộ y tế một số trung tâm chữa bệnh phía Nam.
Ngày 15 tháng 10 năm 1999, tại Viện y học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh đã kết thúc chương trình học điều trị nghiện ma túy và cấp chứng chỉ cho các cán bộ y tế theo học thuộc các trung tâm chữa bệnh phía Nam như: Trung tâm chữa bệnh Nhị Xuân, Trung tâm chữa bệnh Phú Văn, Trung tâm chữa bệnh Đắc Lắc, Trung tâm chữa bệnh Thanh niên xung phong, Trung tâm chữa bệnh Lâm Hà và các Trung tâm chữa bệnh quận, huyện của Thành phố Hồ Chí Minh. Khóa học này bắt đầu từ ngày 6 tháng 7 năm 1999 và kéo dài trong 3 tháng. Các học viên ngoài phần thực hành trong 3 tuần còn được học lý thuyết, chuyên môn với gần 20 đề tài hướng dẫn của các bác sĩ, chuyên gia về điều trị ma túy như bệnh lạm dụng thuốc chống đâu á phiện – morphine – heroine của Bác sĩ Trương Thìn, tổ chức một kho phòng cai nghiện ma túy của Bác sĩ Huỳnh Tân Sơn, cơ chế đau và điều trị giảm đau, cách làm bệnh án ma túy của bác sĩ Nguyễn Kỳ Đạt, nói chuyện về kinh nghiệm điều trị ma túy ông Nguyễn Quang Văn… Chương trình này do 4 đơn vị kết hợp tổ chức: Viện y học dân tộc, Trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ y tế, Trung tâm sức khỏe, tâm thần dưới sự chỉ đạo của Sở y tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Khoa học hiện đại chứng minh được rằng tế bào ung thư có cấu trúc vỏ bên ngoài rất bên vững. Các kháng chất của cơ thể và nhận toại từ ngoài đưa vào không thể đột nhập qua vỏ giáp của vi rút ung thư. Biệt chất Mega loman, khi được đưa vào cơ thể, có tác dụng phá tung lớp vỏ kiên cố đó, tạo điều kiện cho các kháng thể ồ ạt tấn công vào nhân tế bào con bệnh. Cuộc chiến diễn ra dữ dội, nhiệt độ ở khối u tăng vọt, toàn bộ khối u dường như sôi lên và nhanh chóng tàn lụi. Trong khi đó, nhiệt độ toàn bộ cơ thể của bệnh nhân chỉ tăng lên khoảng 1 đến 1,5 độ C. Năm 1992, tại Hội nghị quốc tế toàn châu u về chống u thư đã giới thiệu kết quả chữa trị cho 50 bệnh nhân đã lâm bệnh trong vòng 5 năm bằng biệt dược Mega loman. Trong đó 15 bệnh nhân được khỏi bệnh hoàn toàn, 27 bệnh nhân được kéo dài thời gian sống. Họ là những bệnh nhân trước đó đã được khám nghiệm kết luận là bị ung thư ở các mức độ khác nhau. Năm 1993, hãng biệt dược Mega Loman đã mở cơ quan đại diện ở Max cơ va. Ý định thành lập một xí nghiệp liên doanh Đức – Nga để chế tạo vào phổ biến thuốc chống ung thư chưa thành công. Mặc dù chi phí điều trị một ca ung thư ở Nga đến nay chỉ còn là 800 đô la mỹ. Qủa là nền kinh tế thị trường hỗn loạn ở đất nước này đã làm mờ mắt các nhà ung thư học lẫn bộ y tế Nga.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Bệnh đời

Ở cơ quan tôi có vài vị rất hay bơm đẩy, họ bơm dẻo đến mức biến đen thành trắng, trái thành phải, khiến bao người đã phải điêu đứng, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe tâm thần. Không biết bên y tế đã có thuốc đặc trị bệnh này chưa? Trần Văn Lịch – Thành phố Nam Định. Đây là một loại bệnh xã hội mà thời nào cũng có. Tuy nhiên cho đến nay ngành y chúng tôi chưa tìm ra một loại thuốc nào đặc trị căn bệnh nguy hiểm này. Chỉ có một phương cách được “lưu truyền trong dân gian” là hãy quên họ đi, xa họ ra, lấy công việc làm nguồn vui thì bạn sẽ thấy cuộc sống thanh thản hơn, sức khỏe tâm thần cũng được cải thiện rõ rệt đấy. Hữu xạ tự nhiên hương cơ mà, hãy sống và làm việc hết mình rồi tự người ta cũng sẽ hiểu và cảm thông với bạn.
“Phàn nàn” có phải là một bệnh không? Chữa ở đâu, có khó không thưa Sức khỏe và đời sống? Hoàng Năng Trọng – Thị xã Hà Tĩnh. Sẽ không phải là bệnh mà chỉ là tật thôi khi người ta có chuyện bức xúc trong lòng họ thường phàn nàn với người này, người kia mong đợi di nỗi trăn trở. Đó cũng là một cách để giải tỏa tư tưởng, tránh cho mình những stress trong đời sống thường nhật. Tuy nhiên phàn nàn sẽ trở thành bệnh nếu như người đó cứ thường xuyên phàn nàn, ỉ eo mọi chuyện, làm phiền nhiễu đền cuộc sống nội tâm của người khác. Hoặc ai đó cứ luôn luôn đem cái sự phàn nàn ấy ra làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, sinh mạng chính trị của người khác thì cũng được gọi là bệnh. Rất tiếc cho đến bây giờ các nhà dược học vẫn chưa tìm ra thuốc để chữa bệnh, nên Sức khỏe và đời sống không thể đáp ứng được mong muốn của bạn. Mong được bạn thông cảm!
Bạn tôi bị bệnh ung thư nhưng bác sĩ điều trị cứ nói dối anh ấy rằng “chỉ bị khối u lành tính, sẽ chữa khỏi được. Bác sĩ mà nói dối vậy thì có xấu không, trị bệnh này thế nào? Cẩm Tú – Hưng Hà – Thái Bình. “Cô có cho rằng nói dối là xấu?” Cô gái cười rất tươi, không ngập ngừng, đáp: “Lời nói dối ngọt ngào cũng tuyệt vời lắm chứ” đó là lời thoại của hoa hậu Liên Xô cũ với một nhà báo, đã từng được phát trên sóng truyền hình đầu những năm 90. Còn trong trường hợp cụ thể như bạn hỏi thì người bác sĩ ấy đã làm đúng nguyên tắc, đúng quy định của ngành y tế về việc đảm bảo bí mật tình trạng bệnh tật của bệnh nhân, nếu như thông tin có thể làm phương hại đến sức khỏe người bệnh. Như vậy “lời nói dối” của người bác sĩ ấy cũng ngọt ngào lắm chứ, có gì đáng phải lên án đâu. Giả sử, người bệnh biết được sự thật ấy mà bi quan chán nản, từ chối điều trị, thậm chí có những hành vi tiêu cực khác thì chắc là bạn sẽ buồn lắm lắm.
Đặt tên cho ảnh
Kết quả số 55: 30 nghìn đồng giải thưởng kỳ này xin tặng bạn Nguyễn Quyết Thắng (Công ty xi măng Hoàng Thạch) với “Quốc lộ sân nhà”. Một tháng tuần báo biếu xin gửi đến các địa chỉ sau: Mã Thị Thư – Trung tâm y tế huyện Yên Bình – Yên Bái với “Đường co giãn”, Tôn Thất Thắng – Bệnh viện giao thông 6 – Thành phố Nha Trang với “Đường vào ngõ hẹp”, Phan Phúc Đan, phường 204 ngõ 14 Nguyễn Khuyến – Hà Nội với “Xe khóc, thóc cười”, Trần Minh – phòng kinh tế – quận Thanh Khê 317 Trần Cao Vân – Đà Nẵng với “Ngày mù”, Nguyễn Thế Núi – Nghi khúc – An Bình – Thuận Thành – Bắc Ninh với “Sân cao tốc”.
Tin tức
Một trong các chứng bệnh người phụ nữ thường mắc và cũng thường không được chăm sóc một cách đúng mức đó là các bệnh phụ khoa bao gồm các bệnh nhiễm trùng, u bướu đường sinh dục, rối loạn kinh nguyệt, sa sinh dục, dò bàng quang âm đạo. Nguyên do không chỉ đơn thuần về mặt sinh học mà cả về tâm lý và xã hội.
Về mặt sinh học: Đường sinh dục nữ gần hậu môn hơn, nếu không giữ vệ sinh tốt vi trùng từ hậu môn có thể tấn công đường sinh dục. Đường sinh dục rộng, sâu, nhiều tuyến, nhiều nếp gấp khó rửa, khó làm vệ sinh dễ ứ động chất dơ, vi trùng. Hàng tháng có kinh nguyệt trong đó máu là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Phụ nữ mang thai, sinh nở có thể bị tổn thương các phần mềm bộ phận sinh dục. Đường sinh dục phải tiếp nhận dương vật và tinh dịch của người nam giới nếu không vệ sinh tốt cũng có thể là nguồn đưa và các chất dơ và vi trùng. Đường sinh dục phía trong sâu ít có thần kinh cảm giác nên nếu có nhiễm trùng cũng ít phát hiện do ít có cảm giác đau.
Về mặt tâm lý: hiện vẫn còn khá phổ biến quan niệm cho rằng bệnh đường sinh dục của nữ là điều gì đó “dơ bẩn”, đáng xấu hổ cho nên người phụ nữ dễ có tâm lý giấu bệnh không dám nói cho người trong nhà cũng như không dám đi khám chữa bệnh, nhiều khi để bệnh phát rất nặng mọi người mới biết thì đã trễ. Đây là một vấn đề rất là cần được cải thiện gấp, có như vậy thì mọi việc về bệnh của phụ nữ mới có thể giải quyết được. Và làm cho tình trạng bệnh của phụ nữ ngày càng lớn.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Tuyên quang

Đầu tháng 10 năm 1999, Hội bảo trợ bệnh nhân nghèo thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ trợ cho Tuyên Quang khám và mổ mắt miễn phí cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Khoa mắt của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh và cán bộ y tế các huyện, thị đã phối hợp với cán bộ hội bảo trợ khám và phát hiện 161 người cần phải mổ đục thủy tinh thể. Số người này đã được tập trung ở Bệnh viện A và bệnh viện huyện Chiêm Hòa để tiến hành phẫu thuật. 161 bệnh nhân đã được phẫu thuật an toàn và được chăm sóc chu đáo cho đến khi ra viện. Tính cả chi phí cho mỗi ca mổ là 533 nghìn đồng, tổng chi phí cho cả đợt phẫu thuật khoảng 1 trăm triệu đồng. (Văn nghệ Công An).
Giáo dục đồng đẳng về AIDS cho người mại dâm
Một số nguyên tắc của giáo dục đồng đẳng về AIDS cho người mại dâm
Phòng AIDS không đồng đẳng với bỏ nghề
Không có phương cách tiếp cận cứng nhắc
Giáo dục đồng đẳng là công tác tự nguyện có thể có hoặc không có bồi thường không phải là làm thuê.
Nhóm đoàn kết, động viên lẫn nhau cùng làm việc, chia sẻ kinh nghiệm tiếp cận, giúp nhau giải quyết khó khăn về công tác cũng như hoàn cảnh riêng.
Một số điểm lưu ý trong việc tiếp cận đối tượng
Làm việc vì lợi ích của đối tượng, không phải đơn thuần vì lợi ích của tổ chức/ Đến với đối tượng là người bạn không phải là người tuyên truyền. Thăm hỏi trước, chỉ nói về AIDS khi thấy mối quan hệ đã tốt và hoàn cảnh thích hợp. Cố gắng hỏi, thăm dò đối tượng để nắm nhu cầu hiểu biết từ đó đáp ứng một cách phù hợp nói điều đối tượng muốn nghe chứ không phải điều mình muốn nói. Phải quan tâm đến cả những vanasd đề ngoài AIDS như tình trạng bạo hành, sự kỳ thị, mối quan hệ… Chú ý đối tượng không phải là những người giống nhau cho dù làm cùng một công việc. Cũng lữu ý là đối tượng không phải chỉ là những người trực tiếp hành nghề mại dâm mà cả những người có liên quan như chủ chứa, dẫn mối… Cung cấp và hướng dẫn sử dụng bao cao su là một dịch vụ hỗ trợ quan trọng đôi lúc đó chính là điểm thu hút đối tượng, giới thiệu các dịch vụ hỗ trợ khác như y tế, xã hội, nếu có thể. Hướng dẫn cụ thể về giờ giấc, thủ tục, người liên hệ. Tài liệu giáo dục hình thức cần nhỏ gọn, trực quan, lôi cuốn, nội dung cần ngắn gọn, dễ hiểu, sử dụng có mục đích nhịp cầu để bắt chuyện, tài liệu trực quan lúc nói, bản tóm tắt gợi nhớ sau khi nói, tài liệu chuyền tay… Khuyến khích các hoạt động tạo tham gia như thảo luận, du ngoạn, văn nghệ.. giúp gia tăng sự tự tin, khả năng tự lực, tự quyết định của mỗi cá nhân và làm tăng sự đoàn kết của nhóm. Khuyến khích sự đoàn kết, đùm bọc giữa đối tượng với nhau.
Tập huấn về HIV/AIDS
Trước tình hình bệnh nhân có nhiễm HIV/AIDS hoặc phát bệnh AIDS ngày càng có chiều hướng phát triển, tiếp sau lớp tập huấn về phòng chống nhiễm HIV/AIDS dành cho các điều dưỡng trưởng do Hội điều dưỡng tổ chức vào tháng 12 năm 1995, Trung tâm chấn thương chỉnh hình đã tổ chức đợt tập huấn về đề tài này cho gần 100 điều dưỡng và hộ lý từ ngày 25 đến ngày 28 tháng 3 năm 1996. Nội dung tập huấn bao gồm kiến thức cơ bản về HIV và những vấn đề đặc biệt trong chăm sóc bệnh nhân AIDS, thái độ đối với người nhiễm HIV/AIDS tham vấn HIV/AIDS và các kỹ năng phòng tránh lay lan trong bệnh viện. Với những nội dung nêu trên, mục tiêu của đợt tập huấn này nhằm giúp cho các điều dưỡng và hộ lý hiểu biết hơn về những đặc điểm của người nhiễm HIV/AIDS về mặt sinh học cũng như về mặt tâm lý xã hội từ đó có thái độ và cách xử dúng giúp hạn chế những khủng hoảng tâm lý của người nhiễm HIV/AIDS đồng thời giúp ngăn chặn sự lây lan HIV trong môi trường bệnh viện.
Hải Hà-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Người tình nguyện với sức khỏe sinh sản

Vai trò của người tình nguyện với sức khỏe sinh sản phụ nữ đã được cộng đồng ghi nhận. Đề tài nghiên cứu về vai trò người tình nguyện trong tăng cường sức khỏe sinh sản phụ nữ được tiến hành nhằm hỗ trợ Dự án chăm sóc sức khỏe ban đầu ở tỉnh Thái Bình do Hội chữ thập đỏ Đan Mạch và Hội chữ thập đỏ Việt Nam hợp tác thực hiện đã làm rõ những đóng góp đáng kể vào việc cải thiện sức khỏe nói chung và sức khỏe sinh sản của người tình nguyện hiện nay ở nông thôn Thái Bình từ đó có thể mở rộng ra nhiều vùng dân cư khác.
Bức tranh toàn cảnh
Đề tài được triển khai ở 4 xã mục tiêu của dự án chăm sóc sức khỏe ban đầu: Thái An, Mỹ Lộc (Thái Thụy), Tây Tiến và Nam Thanh – Tiền Hải. Đây là những xã nghèo có 20% đến 40% số hộ nghèo đặc trưng chủ yếu là trồng lúa nước, chăn nuôi gia súc, nghề phụ kém phát triển, nguồn thu chính của phần lớn các hộ gia đình từ nông nghiệp, bình quân thu nhập theo đầu người còn ở mức thấp. Chi phí cho chăm sóc sức khỏe dưới 10% mức thu nhập của các hộ gia đình trung bình khoảng từ 10 nghìn đến 20 nghìn đồng chủ yếu là các thuốc thông thường chữa cảm cúm, tiêu chảy, viêm phổi. Từ 9% đến 12% số hộ có nước sạch do dự án hỗ trợ, từ 12% đến 33% số hộ có hố xí hợp vệ sinh. Trẻ em dưới 5 tuổi thường mắc các bệnh suy dinh dưỡng chiếm từ 30% đến 38%, nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính chiếm 25%, tiêu chảy chiếm 40%. Người lớn thường mắc các bệnh nhiễm khuẩn hô hấp cấp và mạn, rối loạn tiêu hóa, đau lưng, đau đầu, cảm cúm. Tỷ lệ mắc bệnh phụ khoa khá cao chiếm từ 32% đên 36% số phụ nữ đến khám. Phần lớn phụ nữ mang thai đã đi khám thai từ 2 đến 3 lần và để ở trạm hoặc ở bệnh viện. Bà mẹ được tư vấn về chăm sóc sơ sinh, cách nuôi còn bằng sữa mẹ, vệ sinh cá nhân, phòng chống bệnh phụ khoa. Trẻ em dưới 5 tuổi và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là đối tượng chính của các chương trình y tế có mục tiêu. Chương trình kế hoạch hóa gia đình đã góp phần hạn chế tỷ lệ sinh xuống dưới 5% trong 5 năm gần đây. Khoảng từ 70% đến 80% số cặp vợ chồng ở Thái An và Tây Tiến sử dụng biện pháp tránh thai, cao hơn so với Nam Thanh và Mỹ Lộc, trong đó đặt vòng là biện pháp phổ biến nhất mặc dù phụ nữ có phàn nàn về tác dụng phụ của vòng tránh thai. Nghiên cứu còn cho thấy, Sức khỏe sinh sản phụ nữ chịu sự chi phối của phong tục tập quán truyền thống, niềm tin tôn giáo và các thành viên khác trong gia đình, phụ nữ ở các địa điểm nghiên cứu còn thiếu kiến thức, thiếu thời gian và thiếu sự chia sẻ trách nhiệm trong kế hoạch hóa gia đình. Đáng lưu ý là tỷ lệ phụ nữ có con ngoài ý muốn còn cao, tới 1 phần 3 số phụ nữ có thai đi nạo hút thai. Nhìn chung, trạm y tế xã giữ được vai trò chủ đạo trong các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người dân ở địa phương, trong đó có vai trò của những người tình nguyện.
Những người tình nguyện họ là ai, họ cần những gì?
Những người tình nguyện là những người đang làm việc ở mạng lưới y tế tư nhân tham gia các hoạt động dự án chăm sóc sức khỏe ban đầu, mạng lưới y tế xóm làm việc cho trạm y tế xã và mạng lưới cộng tác viên dân số. Ba mạng lưới này có thể tách rời nhưng có thể được lồng ghép, nghĩa là có thể vừa là y tế xóm vừa là người tình nguyện, hoặc vừa là y tế xóm vừa là cộng tác viên dân số. Họ có nhiều nét tương đồng về công việc địa bàn, đối tượng phục vụ mặc dù có sự khác biệt về tiêu chuẩn lựa chọn, quá trình hình thành và mức phụ cấp. Người tình nguyện là cầu nối giữa y tế xã và cộng đồng, giữa nhu cầu của cộng đồng với các dịch vụ của trạm y tế. Người tình nguyện là người thu thập thông tin chính cho trạm y tế và thông báo cho người dân các thông tin liên quan đến các chiến dịch chăm sóc sức khỏe của trạm y tế , các chiến dịch liên quan đến sức khỏe sinh sản của phụ nữ, tham gia giáo dục sức khỏe, hỗ trợ một số hoạt động của cộng đồng như cân trẻ hàng tháng, thăm nom chị em phụ nữ tại nhà.
Bạch Thông-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Diễn viên hàn quốc choi jin sil

Gương mặt quen thuộc với khán giả Việt Nam
Cô đã được ghi nhớ ở những phim truyền hình: Con đường đã qua, Anh và em, ước mơ vươn tới một ngôi sao… Năm nay 31 tuổi, vóc dáng mảnh mai, khuôn mặt tuy không thật xinh đẹp nhưng rất rạng rỡ và thông minh, Choi Jin Sil đã thể hiện những số phận phụ nữ Hàn Quốc trong bố cảnh hiện nay, thật là tuyệt vời như thông minh, nghị lực, đa cảm và năng động. Phim truyền hình Anh và Em đã được phát trên đài truyền hình Hà Nội thời gian gần đây đã thu hút được sự chú ý của khán giả Việt Nam. Nhân vật Sukyung do cô đảm nhận thật ấn tượng từ một cô gái con nhà giàu tới vai trò người vợ, người con dâu của một gia đình lao động, Sukyung đã phải trải qua biết bao khó khăn, thử thách mới hòa nhập để đảm đương được vai trò của mình. Choi Jin Sil có khả năng đảm nhận nhiều loại vai nhưng cô tỏ ra rất là thích hợp với những vai người vợ chịu khó, đảm đang và nghị lực. Tính cách những nhân vật ấy được cô diễn xuất rất đạt và có chiều sâu phải chăng là nhờ cuộc sống thực tại của cô từ thuở ấu thơ tới lúc trưởng thành. Cô sinh ra trong một gia đình nghèo, bố mất sớm. Ngay từ nhỏ Choi Jin Sil đã làm quen với sự thiếu thốn về vật chất và tình cảm, cô được che chở trong vòng tay yêu thương của mẹ… Khi trưởng thành cô đã đạt tới đỉnh cao mơ ước của một ngôi sao điện ảnh: Diễn viên được yêu thích nhất của Hàn Quốc. Rồi cô trở thành một người rất giàu có nhưng phong cách của Choi Jin Sil vẫn rất giản dị và cần kiệm. Dốc hết tâm sức với nghề nên hiện tại cô vẫn sống với mẹ, chưa có ý định kết duyên cùng ai. Với khán giả Việt Nam, những phim truyền hình Hàn Quốc thời gian gần đây vẫn tiếp tục được chờ đón và yêu thích, có lẽ nhờ sự gần gũi và giản dị rất là phù hợp với cuộc sống tâm lý của chúng ta. Và khán giả đã chờ đón sự xuất hiện của Choi Jin Sil, với cách diễn xuất chân thật, có chiều sâu ở những số phận nhân vật khác nhau trong những phim tới đây.
Mối quan hệ thầy thuốc và bệnh nhân
Thông thường khi một người bệnh tự mình đến tìm thầy thuốc, hoặc đưa gia đình đem đến, thì trước hết tìm đến một thầy thuốc tức là: Một người nắm vững một thuật có khả năng đoán ra bệnh, ít nhất cũng giúp cho giảm nhẹ đau khổ do bệnh gây ra. Trình độ nghiệp vụ được xã hội công nhận thông qua một quá trình học tập và thi cử chính quy, hoặc một người tuy không có bằng cấp nhưng đã nổi tiếng. Người thầy có quyền khám hỏi các mặt về con người và cuộc sống của bệnh nhân, kể cả những điều thầm kín nhất. Có quyền quy định những điều ràng buộc bệnh nhân như kiêng ăn món này món khác, phải nằm yên, nghỉ việc… Bệnh nhân và gia đình chờ đợi ở một người thầy sự tận tụy và đối xử bình đẳng giữa các bệnh nhân, sự chăm sóc tùy theo bệnh tình nặng hay nhẹ chứ không theo thành phần giàu nghèo sang hèn gì cả. Mối quan hệ bệnh nhân thầy thuốc chủ yếu dựa vào sự tín nhiệm của bệnh nhân đối với thầy thuốc, mặt khác uy tín của thầy thuốc đối với bệnh nhân. Bất kỳ một điều gì làm tổn hại đến sự tín nhiệm và uy tín ấy tác động đến tâm lý của bện nhân và cuối cùng đến sức đề kháng đối với bệnh tật. Người thầy thuốc bất kỳ ở chuyên khoa nào, chứ không riêng gì chuyên khoa tâm thần cần thấy rõ tầm quan trọng của yếu tố tâm lý. Không phải chỉ nêu khẩu hiệu ở người thầy thuốc là mẹ hiền, mà phải học tập có hệ thống để làm sao trở thành người mẹ hiền. Ngày nay khi một bệnh nhân đến một bệnh viên thì không chỉ có mối quan hệ cá nhân với người thầy thuốc, mà tiếp xúc với cả bộ máy, một đội ngũ gồm có 3 bộ phận: Bộ phận hành chính và công tác xã hội vận dụng những chính về tài chính, về cứu tế, trợ cấp, chế độ điều trị điều dưỡng, nghỉ ngơi, nghề nghiệp, bảo hiểm… Một bộ phận nghiệp vụ khoa học gồm bác sĩ phụ trách đóng vai trò chủ chốt nhưng được nhiều người và đơn vị khác hỗ trợ các phòng xét nghiệm, các chuyên khoa khác. Một bộ phận chăm sóc thuốc men, băng bó, tiêm chích… với y tá là nhân vật chủ chốt. Mỗi sự tiếp xúc của bệnh nhân và gia đình với bộ máy y tế này đều tác động đến tâm lý của bệnh nhân và gia đình. Ngược lại mỗi hành vi ứng xử của bệnh nhân và gia đình ảnh hưởng đến thái độ và ứng xử của các cán bộ y tế. Nhưng ở đây cán bộ y tế ở thế chủ động, trách nhiệm thuộc về phía cán bộ y tế ở tất cả các bộ phận. Trong bộ máy y tế, về mặt tâm lý mỗi bộ phận có một nhiệm vụ riêng. Đầu tiên người bác sĩ ở vào cái thế cao nhất. Có thể chỉ thông qua một cử chỉ, một lời nói mà tác động tích cự đến tâm lý hay tác hại. Cũng một vị thuốc, một cách bấm huyệt mà người thầy này kê đơn hay chăm sóc thì lành bệnh mà nếu do một người thầy thuốc khác lại vô hiệu.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Tuyển tập

Ba Toác và Phiếm tôi dạo qua các cửa hàng sách. Chả bù cho dạo bao cấp muốn mua một cuốn như đỏ và đen cũng phải nhờ vả chỗ quen thuộc chán. Giờ thì truyện tây truyện tàu, sách mỏng sách dày, sách có tranh, sách có chữ to chữ nhỏ, đủ cả. Sách nhiều đến cơ man nhưng túi tiền người thăm sách lại chẳng cơ man nên Ba Toác nảy ra sáng kiến: Ta cứ chọn “Tuyển tập” bác Cả Phiếm ạ. Những vị lão tướng trên văn đàn khỏi nói nhưng những nhà văn, nhà thơ mới xuất hiện gần đây thì đọc ai, tìm ai. Ta chọn một tuyển tập thơ trẻ, một tuyển tập truyện ngắn trẻ. Qủa là hợp lý nhưng đến lúc thực thi ý định mới thật là gay go. Về văn thì “Tuyển tập truyện ngắn trẻ”, những truyện ngắn hay, truyện ngắn hay 99, tuyển tập những cây bút nữ… Riêng tuyển tập truyện ngắn trẻ đã có tới 7 cuốn và 7 nhà xuất bản. Rồi tuyển thơ nhà hơ nữ, tuyển thơ 99, những bài thơ hay nhất, tuyển tập thơ tình… Ba Toác càng chọn càng hoang mang. Mồ hôi mồ kê nhễ nhại mà chả tuyển chọn được cuốn nào. Phiếm Cả tôi an ủi: Đã là tuyển phải có hội đồng tuyển chọn. Vậy thì xem cuốn nào có hội đồng tuyển chọn quốc gia thẩm định thì ta mua. Hỡi ôi, những tuyển tập ê hề nhưng hội đồng tuyển chọn thường không có lấy một ai. Đang loay hoay bỗng Ba Toác vỗ trán: Tôi với bác ta cũng tuyển chọn thơ, truyện ngắn đem in! Của ai? Của vợ của con, của người quen! Đã là tuyển, thế nào cũng nhiều người mua. Tha hồ phát tài. Phải quá. Ai cũng có thể tuyển. Thật là sáng kiến trong thời kỳ kinh tế thị trường. Phiếm Cả tôi hưởng ứng! Bỗng Ba Toác xịu mặt: Nhưng văn chương là thứ tẩy rửa tâm hồn, lại nhuốm mùi kinh doanh thì còn ra thể thống gì nữa. Đã đành có người mua sách chỉ để bày trên giá… Thôi, ta kiếm tiền bằng cách khác…
Hội nghị triển khai những ngày tiêm chủng mở rộng ở các tỉnh phía Nam
Sáng ngày 7 tháng 10 năm 1999, đại diện của 19 đơn vị y tế dự phòng thuộc các tỉnh, thành phía Nam đã dự hội nghị triển khai những ngày tiêm chủng mở rộng tại viện Pasteur – Thành phố Hồ Chí Minh. Kế hoạch triển khai những ngày tiêm chủng mở rộng khu vực phía Nam sẽ bắt đầu thực hiện cho tre em dưới 5 tuổi tức là sinh từ ngày 1 tháng 1 năm 1995 đến ngày 20 tháng 12 năm 1999. Các địa phương sẽ mở lớp huấn luyện cho các cán bộ, lập danh sách trẻ, tuyên truyền, vận động đến từng hộ gia đình hoặc đến từng nơi ở của trẻ (đối với trẻ đường phố, vùng sâu vùng xa…) để cho trẻ uống và tiêm phòng vác – xin, mục đích loại trừ triệt để các loại bệnh trong chương trinh những ngày tiêm chủng mở rộng quốc gia ra khỏi cộng đồng. Được biết qua đợt tiểm chủng trẻ em 9 tháng đầu 1999 tại khu vực phía Nam, kết quả chưa khả quan tâm, tỷ lệ tiêm chủng trẻ em trên 6 loại vắc xin còn thấp chỉ đạt tới 57% so với chỉ tiêu tiến độ 8 tháng đầu năm với 64%, có địa phương còn rất thấp chỉ có 15% như tỉnh Bạc Liêu.
Những tiếng lóng về ma túy
Dâu ken: ý chí người nghiện ma túy. Vào những năm 1960 đến năm 1970 hãng thuốc lá Kent có hình hức tiếp thị bằng cách bỏ thuốc vào mỗi bao thuốc lá một điếu thuốc có pha một ít thuốc phiện để người hút nghiện Kent.
Hàng cái, hàng tinh, tiêu nâu: thuốc phiện nguyên chất.
Mô tả cơn nghiện: vã mồ hôi, mệt mỏi, bứt rức, bồn chồn, cáu gắt, cảm giác có kiến bò trong xương.
Miêu tả trạng thái khoái cảm của thuốc phiện: Bốc nóng bừng mặt, cảm giác máu dồn lên đầu.
Châm: cảm giác hàng nghìn mũi kim châm chích vào cơ thể.
Phi: Cảm giác lơ lửng bay bổng,
Phê: Cảm giác thoải mái, thoải mái khó tả thành lời.
Đôi điều từ cuộc khảo sát về hút thuốc lá tại Thành phố Hồ Chí Minh
Tỉ lệ hút thuốc chung là 34,8% nam chiếm 71%, còn nữ chiếm 3,5%. Số điếu thuốc bình quân một người hút thuốc lá trong một ngày là 10,7 điếu thuốc lá tính ra với dân số thành phố gần 5 triệu dân là 18,6 triệu điếu thuốc cho một ngày. Nếu tính trung bình một điếu thuốc là 300 đồng thì mỗi ngày cả thành phố đã tiêu tốn khoảng 5,5 tỷ đồng tương đương với 500 nghìn đô la Mỹ. Một con số kinh khủng! Trong những người đang hút thuốc là có 75% người biết hút thuốc lá có hại cho sức khỏe của mình và 62,9% biết khói thuốc lá có hại cho người khác. Có 52,95 muốn cai nghiện và có 34,85 đã thử cai. Những người đã cai được chỉ chiếm khoảng 10% tổng số người hút thuốc lá. Ta thấy tỉ lệ từ biết chiếm 75,9%, muốn là 52,9%, thử làm chiếm 34,85 đến duy trì cai được chiếm 10% giảm dần cho thấy thật sự từ kiến thức đến hành vi là một tiến trình không đơn giản đòi hỏi nhiều nỗ lực.
Kết quả trả lời các câu hỏi về nguồn thông tin: “Bạn đã nghe, xem thông tin sức khỏe về thuốc lá từ đâu?”. Truyền hình chiếm 32%, báo chí chiếm 17%, phát thanh chiếm 10,3%, thuyết trình chiếm 0,3%, những người xung quanh có khuyên bạn cai thuốc không? Có chiếm tới 33,3%. Bác sĩ có khuyên bạn cai thuốc không chiếm tới 17,2%. Các tỉ lệ vẫn con khá thấp chứng tỏ công tác giáo dục sức khỏe về thuốc lá vẫn chưa mạnh kể cả các tác động từ người xung quanh và y bác sĩ!.
Cả Phiếm-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Bản năng sinh tồn

Ân huệ của tạo hóa?
“… Một số hiện tượng xuất hiện trong quá trình chữa trị các chứng bệnh tâm lý đã khiến cho bản thân tôi và nhiều chuyên gia tâm lý khác hết sức kinh ngạc. Với trình độ phát triển của khoa học ngày nay, các thầy thuốc có thể căn cứ vào những triệu chứng phát hiện được ở người bệnh để tiên lượng và lập kế hoạch điều trị thích hợp. Thế nhưng chúng ta lại không sao lý giải được vì sao ở một số người bệnh, sức khỏe lại tự nhiên hội phục như một kỳ tích, tại sao trong một số trường hợp theo chuẩn đoán của tất cả các chuyên gia bậc thầy, đúng ra chỉ còn là chờ chết, ấy thế mà người bệnh lại tự nhiên bước qua được cái chết, như là có phép lạ. Chúng ta chỉ có thể nói rằng, có một cơ chế bí mật mà chúng ta chưa thể hiểu nổi đã giúp con người an nhiên vượt qua được những cửa ải hết sức hiểm nghèo… Phải chăng đó chính là một ân huệ lạ lùng một Amazing Grace mà tạo hóa đã ban cho con người?”. Trên đây là những lời mà giáo sư Scott Peck một bác sĩ tâm lý nổi tiếng người Mỹ đã kể lại trong cuốn The Road of less Travel (Bản dịch Trung văn gọi tên là Bản đồ tâm linh) một cuốn best seller trong suốt 20 năm gần đây có số lượng phát hành còn vượt trên kinh thánh. Dưới đây chúng tôi xin thuật lại một vài câu chuyện mà bác sĩ Scott Peck đã viết về khả năng kỳ diệu của con người.
Ca bệnh kỳ lạ
Ông Abel, 35 tuổi, một thương gia thành đạt, đến phòng khám của tôi để chữa trị một số trục trặc nhỏ về phương diện tâm lý. Ông sinh ra trong một khu dân nghèo tại thành phố Chicago. Cha mẹ đẻ của ông là những người vừa câm vừa điếc. Xét thấy họ không có đủ khả năng nuôi dưỡng con cái, cho nên lúc Abel được 5 tuổi chính quyền thành phố đã giao chú bé cho người khác nuôi dưỡng. Cho tới lúc 16 tuổi, tổng cộng Abel đã được 3 gia đình thay phiên nhau nuôi dưỡng. Thời thơ ấu, Abel không những chẳng được hưởng một chút tình cảm thương yêu nào, mà còn phải chịu đựng vô vàn sự tủi nhục. Năm 15 tuổi, người ta phát hiện thấy Abel bị bệnh ung thư động mạch não bẩm sinh. Căn bệnh hiểm nghèo làm mạch máu bị vỡ và một bộ phận thân thể bị liệt. Năm 16 tuổi, Abel rời khỏi gia đình cha mẹ nuôi cuối cùng và bắt đầu cuộc sống tự lập. Và chẳng một ai ngạc nhiên, khi vào năm 17 tuổi thì Abel bị người ngoài phố vô cớ đánh trọng thương và phải ngồi tù. Trong tù, ngoài việc được chữa bệnh cho lành vết thương, anh không hề nhận được bất kỳ một biện pháp điều trị nào về phương diện tâm lý. Sau 6 tháng ngồi tù, Abel được giới thiệu đến làm người coi kho cho một công ty tạp hóa. Khi đó, bất kỳ một chuyên gia tâm lý xã hội nào cũng đều dự đoán, những năm tháng tiếp theo sau trong cuộc đời của Abel sẽ còn là đen tối hơn rất nhiều. Thế nhưng kỳ tích đã được xuất hiện, 3 năm sau, anh là một trong số những người trẻ tuổi nhất được đề bạt giữ chức trưởng ban trong công ty. Lạ lùng hơn nữa, 5 năm sau. Anh kết hôn với một nữ trưởng ban trẻ tuổi của công ty, sau đó rời công ty, tự mình lập nghiệp và trở thành một thương nhân thành đạt. Khi tới phòng khám của tôi, Abel không những đã là một thương gia giàu có, một người cha hiền, mà còn là một nghệ nhân xuất sắc. Vậy thì tất cả những biến đổi kỳ diệu đó đã diễn ra ở đâu, khi nào, do dâu và và dưới những hình thức nào? Tôi không thể giải thích tất cả những cái đó theo nguyên lý mà khoa học đã thừa nhận trong tâm lý học. Tôi đưa ra dẫn chứng này bởi lẽ, thường thì những vết thương tâm lý thời ấu thơ luôn luôn để lại những dấu ấn trong suốt cả cuộc đời. Trong phần lớn các trường hợp, từ những chấn thương tâm lý thời niên thiếu, chúng ta có thể đưa ra các dự báo tương đối chính xác về những căn bệnh tâm lý sẽ xuất hiện ở trong tương lai. Đó là điều dễ hiểu và cũng rất phù hợp với quan niệm truyền thống. Thế nhưng chúng ta lại không thể lý giải được vì sao trong rất nhiều trường hợp sức bền tâm lý lại có thể vượt rất xa các giới hạn an toàn?.
Những vấn đề về tâm lý xã hội đều được đặt ra trong suốt cuộc đời của một con người từ lúc còn nằm trong bụng mẹ đến lúc tuổi già, nghĩa là học nhân văn không khoanh lại trong một chuyên khoa nào mà phải là một bộ phận hữu cơ của tất cả các chuyên khoa nào mà phải là một bộ phận hữu cơ của tất cả các chuyên khoa từ sản khoa đến lão khoa. Tâm lý y học không chỉ đóng khung trong khoa tâm thần mà là hệ thống kiến thức và nghiệp vụ mà bất kỳ chuyên khoa nào cũng cần biết vận dụng với sự tiến triển của xã hội, với những tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Nhiều vấn đề tâm lý liên quan đến sức khỏe được đặt ra, đòi hỏi các cách giải quyết thích đáng. Nếu cán bộ y tế không được trang bị kiến thức nghiệp vụ về mặt này thì sẽ bị động trước những sự cố không thể hiểu được. Trong bài này, chúng tôi chỉ nêu lên vấn đề, sau này sẽ có dịp đi sâu hơn. Chúng tôi nghĩ rằng chỉ mới khuấy lên vấn đề thì những ai đã có kinh nghiệm nhiều năm trong ngành y, tất sẽ nhận ra ai đã có kinh nghiệm về mặt này và nếu được học tập, nghiên cứu tài liệu, trao đổi với các đồng nghiệp thì cũng không đến nỗi khó khăn quá để nắm bắt được những kiến thức cơ bản và những phương pháp ứng xử theo định hướng y học nhân văn. Y khoa sinh học và y học nhân văn không đối lập mà bổ sung cho nhau tạo ra một nền y học toàn diện.
Thái Hư-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999