Bệnh đời

Ở cơ quan tôi có vài vị rất hay bơm đẩy, họ bơm dẻo đến mức biến đen thành trắng, trái thành phải, khiến bao người đã phải điêu đứng, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe tâm thần. Không biết bên y tế đã có thuốc đặc trị bệnh này chưa? Trần Văn Lịch – Thành phố Nam Định. Đây là một loại bệnh xã hội mà thời nào cũng có. Tuy nhiên cho đến nay ngành y chúng tôi chưa tìm ra một loại thuốc nào đặc trị căn bệnh nguy hiểm này. Chỉ có một phương cách được “lưu truyền trong dân gian” là hãy quên họ đi, xa họ ra, lấy công việc làm nguồn vui thì bạn sẽ thấy cuộc sống thanh thản hơn, sức khỏe tâm thần cũng được cải thiện rõ rệt đấy. Hữu xạ tự nhiên hương cơ mà, hãy sống và làm việc hết mình rồi tự người ta cũng sẽ hiểu và cảm thông với bạn.
“Phàn nàn” có phải là một bệnh không? Chữa ở đâu, có khó không thưa Sức khỏe và đời sống? Hoàng Năng Trọng – Thị xã Hà Tĩnh. Sẽ không phải là bệnh mà chỉ là tật thôi khi người ta có chuyện bức xúc trong lòng họ thường phàn nàn với người này, người kia mong đợi di nỗi trăn trở. Đó cũng là một cách để giải tỏa tư tưởng, tránh cho mình những stress trong đời sống thường nhật. Tuy nhiên phàn nàn sẽ trở thành bệnh nếu như người đó cứ thường xuyên phàn nàn, ỉ eo mọi chuyện, làm phiền nhiễu đền cuộc sống nội tâm của người khác. Hoặc ai đó cứ luôn luôn đem cái sự phàn nàn ấy ra làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, sinh mạng chính trị của người khác thì cũng được gọi là bệnh. Rất tiếc cho đến bây giờ các nhà dược học vẫn chưa tìm ra thuốc để chữa bệnh, nên Sức khỏe và đời sống không thể đáp ứng được mong muốn của bạn. Mong được bạn thông cảm!
Bạn tôi bị bệnh ung thư nhưng bác sĩ điều trị cứ nói dối anh ấy rằng “chỉ bị khối u lành tính, sẽ chữa khỏi được. Bác sĩ mà nói dối vậy thì có xấu không, trị bệnh này thế nào? Cẩm Tú – Hưng Hà – Thái Bình. “Cô có cho rằng nói dối là xấu?” Cô gái cười rất tươi, không ngập ngừng, đáp: “Lời nói dối ngọt ngào cũng tuyệt vời lắm chứ” đó là lời thoại của hoa hậu Liên Xô cũ với một nhà báo, đã từng được phát trên sóng truyền hình đầu những năm 90. Còn trong trường hợp cụ thể như bạn hỏi thì người bác sĩ ấy đã làm đúng nguyên tắc, đúng quy định của ngành y tế về việc đảm bảo bí mật tình trạng bệnh tật của bệnh nhân, nếu như thông tin có thể làm phương hại đến sức khỏe người bệnh. Như vậy “lời nói dối” của người bác sĩ ấy cũng ngọt ngào lắm chứ, có gì đáng phải lên án đâu. Giả sử, người bệnh biết được sự thật ấy mà bi quan chán nản, từ chối điều trị, thậm chí có những hành vi tiêu cực khác thì chắc là bạn sẽ buồn lắm lắm.
Đặt tên cho ảnh
Kết quả số 55: 30 nghìn đồng giải thưởng kỳ này xin tặng bạn Nguyễn Quyết Thắng (Công ty xi măng Hoàng Thạch) với “Quốc lộ sân nhà”. Một tháng tuần báo biếu xin gửi đến các địa chỉ sau: Mã Thị Thư – Trung tâm y tế huyện Yên Bình – Yên Bái với “Đường co giãn”, Tôn Thất Thắng – Bệnh viện giao thông 6 – Thành phố Nha Trang với “Đường vào ngõ hẹp”, Phan Phúc Đan, phường 204 ngõ 14 Nguyễn Khuyến – Hà Nội với “Xe khóc, thóc cười”, Trần Minh – phòng kinh tế – quận Thanh Khê 317 Trần Cao Vân – Đà Nẵng với “Ngày mù”, Nguyễn Thế Núi – Nghi khúc – An Bình – Thuận Thành – Bắc Ninh với “Sân cao tốc”.
Tin tức
Một trong các chứng bệnh người phụ nữ thường mắc và cũng thường không được chăm sóc một cách đúng mức đó là các bệnh phụ khoa bao gồm các bệnh nhiễm trùng, u bướu đường sinh dục, rối loạn kinh nguyệt, sa sinh dục, dò bàng quang âm đạo. Nguyên do không chỉ đơn thuần về mặt sinh học mà cả về tâm lý và xã hội.
Về mặt sinh học: Đường sinh dục nữ gần hậu môn hơn, nếu không giữ vệ sinh tốt vi trùng từ hậu môn có thể tấn công đường sinh dục. Đường sinh dục rộng, sâu, nhiều tuyến, nhiều nếp gấp khó rửa, khó làm vệ sinh dễ ứ động chất dơ, vi trùng. Hàng tháng có kinh nguyệt trong đó máu là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Phụ nữ mang thai, sinh nở có thể bị tổn thương các phần mềm bộ phận sinh dục. Đường sinh dục phải tiếp nhận dương vật và tinh dịch của người nam giới nếu không vệ sinh tốt cũng có thể là nguồn đưa và các chất dơ và vi trùng. Đường sinh dục phía trong sâu ít có thần kinh cảm giác nên nếu có nhiễm trùng cũng ít phát hiện do ít có cảm giác đau.
Về mặt tâm lý: hiện vẫn còn khá phổ biến quan niệm cho rằng bệnh đường sinh dục của nữ là điều gì đó “dơ bẩn”, đáng xấu hổ cho nên người phụ nữ dễ có tâm lý giấu bệnh không dám nói cho người trong nhà cũng như không dám đi khám chữa bệnh, nhiều khi để bệnh phát rất nặng mọi người mới biết thì đã trễ. Đây là một vấn đề rất là cần được cải thiện gấp, có như vậy thì mọi việc về bệnh của phụ nữ mới có thể giải quyết được. Và làm cho tình trạng bệnh của phụ nữ ngày càng lớn.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Tuyên quang

Đầu tháng 10 năm 1999, Hội bảo trợ bệnh nhân nghèo thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ trợ cho Tuyên Quang khám và mổ mắt miễn phí cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Khoa mắt của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh và cán bộ y tế các huyện, thị đã phối hợp với cán bộ hội bảo trợ khám và phát hiện 161 người cần phải mổ đục thủy tinh thể. Số người này đã được tập trung ở Bệnh viện A và bệnh viện huyện Chiêm Hòa để tiến hành phẫu thuật. 161 bệnh nhân đã được phẫu thuật an toàn và được chăm sóc chu đáo cho đến khi ra viện. Tính cả chi phí cho mỗi ca mổ là 533 nghìn đồng, tổng chi phí cho cả đợt phẫu thuật khoảng 1 trăm triệu đồng. (Văn nghệ Công An).
Giáo dục đồng đẳng về AIDS cho người mại dâm
Một số nguyên tắc của giáo dục đồng đẳng về AIDS cho người mại dâm
Phòng AIDS không đồng đẳng với bỏ nghề
Không có phương cách tiếp cận cứng nhắc
Giáo dục đồng đẳng là công tác tự nguyện có thể có hoặc không có bồi thường không phải là làm thuê.
Nhóm đoàn kết, động viên lẫn nhau cùng làm việc, chia sẻ kinh nghiệm tiếp cận, giúp nhau giải quyết khó khăn về công tác cũng như hoàn cảnh riêng.
Một số điểm lưu ý trong việc tiếp cận đối tượng
Làm việc vì lợi ích của đối tượng, không phải đơn thuần vì lợi ích của tổ chức/ Đến với đối tượng là người bạn không phải là người tuyên truyền. Thăm hỏi trước, chỉ nói về AIDS khi thấy mối quan hệ đã tốt và hoàn cảnh thích hợp. Cố gắng hỏi, thăm dò đối tượng để nắm nhu cầu hiểu biết từ đó đáp ứng một cách phù hợp nói điều đối tượng muốn nghe chứ không phải điều mình muốn nói. Phải quan tâm đến cả những vanasd đề ngoài AIDS như tình trạng bạo hành, sự kỳ thị, mối quan hệ… Chú ý đối tượng không phải là những người giống nhau cho dù làm cùng một công việc. Cũng lữu ý là đối tượng không phải chỉ là những người trực tiếp hành nghề mại dâm mà cả những người có liên quan như chủ chứa, dẫn mối… Cung cấp và hướng dẫn sử dụng bao cao su là một dịch vụ hỗ trợ quan trọng đôi lúc đó chính là điểm thu hút đối tượng, giới thiệu các dịch vụ hỗ trợ khác như y tế, xã hội, nếu có thể. Hướng dẫn cụ thể về giờ giấc, thủ tục, người liên hệ. Tài liệu giáo dục hình thức cần nhỏ gọn, trực quan, lôi cuốn, nội dung cần ngắn gọn, dễ hiểu, sử dụng có mục đích nhịp cầu để bắt chuyện, tài liệu trực quan lúc nói, bản tóm tắt gợi nhớ sau khi nói, tài liệu chuyền tay… Khuyến khích các hoạt động tạo tham gia như thảo luận, du ngoạn, văn nghệ.. giúp gia tăng sự tự tin, khả năng tự lực, tự quyết định của mỗi cá nhân và làm tăng sự đoàn kết của nhóm. Khuyến khích sự đoàn kết, đùm bọc giữa đối tượng với nhau.
Tập huấn về HIV/AIDS
Trước tình hình bệnh nhân có nhiễm HIV/AIDS hoặc phát bệnh AIDS ngày càng có chiều hướng phát triển, tiếp sau lớp tập huấn về phòng chống nhiễm HIV/AIDS dành cho các điều dưỡng trưởng do Hội điều dưỡng tổ chức vào tháng 12 năm 1995, Trung tâm chấn thương chỉnh hình đã tổ chức đợt tập huấn về đề tài này cho gần 100 điều dưỡng và hộ lý từ ngày 25 đến ngày 28 tháng 3 năm 1996. Nội dung tập huấn bao gồm kiến thức cơ bản về HIV và những vấn đề đặc biệt trong chăm sóc bệnh nhân AIDS, thái độ đối với người nhiễm HIV/AIDS tham vấn HIV/AIDS và các kỹ năng phòng tránh lay lan trong bệnh viện. Với những nội dung nêu trên, mục tiêu của đợt tập huấn này nhằm giúp cho các điều dưỡng và hộ lý hiểu biết hơn về những đặc điểm của người nhiễm HIV/AIDS về mặt sinh học cũng như về mặt tâm lý xã hội từ đó có thái độ và cách xử dúng giúp hạn chế những khủng hoảng tâm lý của người nhiễm HIV/AIDS đồng thời giúp ngăn chặn sự lây lan HIV trong môi trường bệnh viện.
Hải Hà-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 60(872)1999

Người tình nguyện với sức khỏe sinh sản

Vai trò của người tình nguyện với sức khỏe sinh sản phụ nữ đã được cộng đồng ghi nhận. Đề tài nghiên cứu về vai trò người tình nguyện trong tăng cường sức khỏe sinh sản phụ nữ được tiến hành nhằm hỗ trợ Dự án chăm sóc sức khỏe ban đầu ở tỉnh Thái Bình do Hội chữ thập đỏ Đan Mạch và Hội chữ thập đỏ Việt Nam hợp tác thực hiện đã làm rõ những đóng góp đáng kể vào việc cải thiện sức khỏe nói chung và sức khỏe sinh sản của người tình nguyện hiện nay ở nông thôn Thái Bình từ đó có thể mở rộng ra nhiều vùng dân cư khác.
Bức tranh toàn cảnh
Đề tài được triển khai ở 4 xã mục tiêu của dự án chăm sóc sức khỏe ban đầu: Thái An, Mỹ Lộc (Thái Thụy), Tây Tiến và Nam Thanh – Tiền Hải. Đây là những xã nghèo có 20% đến 40% số hộ nghèo đặc trưng chủ yếu là trồng lúa nước, chăn nuôi gia súc, nghề phụ kém phát triển, nguồn thu chính của phần lớn các hộ gia đình từ nông nghiệp, bình quân thu nhập theo đầu người còn ở mức thấp. Chi phí cho chăm sóc sức khỏe dưới 10% mức thu nhập của các hộ gia đình trung bình khoảng từ 10 nghìn đến 20 nghìn đồng chủ yếu là các thuốc thông thường chữa cảm cúm, tiêu chảy, viêm phổi. Từ 9% đến 12% số hộ có nước sạch do dự án hỗ trợ, từ 12% đến 33% số hộ có hố xí hợp vệ sinh. Trẻ em dưới 5 tuổi thường mắc các bệnh suy dinh dưỡng chiếm từ 30% đến 38%, nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính chiếm 25%, tiêu chảy chiếm 40%. Người lớn thường mắc các bệnh nhiễm khuẩn hô hấp cấp và mạn, rối loạn tiêu hóa, đau lưng, đau đầu, cảm cúm. Tỷ lệ mắc bệnh phụ khoa khá cao chiếm từ 32% đên 36% số phụ nữ đến khám. Phần lớn phụ nữ mang thai đã đi khám thai từ 2 đến 3 lần và để ở trạm hoặc ở bệnh viện. Bà mẹ được tư vấn về chăm sóc sơ sinh, cách nuôi còn bằng sữa mẹ, vệ sinh cá nhân, phòng chống bệnh phụ khoa. Trẻ em dưới 5 tuổi và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là đối tượng chính của các chương trình y tế có mục tiêu. Chương trình kế hoạch hóa gia đình đã góp phần hạn chế tỷ lệ sinh xuống dưới 5% trong 5 năm gần đây. Khoảng từ 70% đến 80% số cặp vợ chồng ở Thái An và Tây Tiến sử dụng biện pháp tránh thai, cao hơn so với Nam Thanh và Mỹ Lộc, trong đó đặt vòng là biện pháp phổ biến nhất mặc dù phụ nữ có phàn nàn về tác dụng phụ của vòng tránh thai. Nghiên cứu còn cho thấy, Sức khỏe sinh sản phụ nữ chịu sự chi phối của phong tục tập quán truyền thống, niềm tin tôn giáo và các thành viên khác trong gia đình, phụ nữ ở các địa điểm nghiên cứu còn thiếu kiến thức, thiếu thời gian và thiếu sự chia sẻ trách nhiệm trong kế hoạch hóa gia đình. Đáng lưu ý là tỷ lệ phụ nữ có con ngoài ý muốn còn cao, tới 1 phần 3 số phụ nữ có thai đi nạo hút thai. Nhìn chung, trạm y tế xã giữ được vai trò chủ đạo trong các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho người dân ở địa phương, trong đó có vai trò của những người tình nguyện.
Những người tình nguyện họ là ai, họ cần những gì?
Những người tình nguyện là những người đang làm việc ở mạng lưới y tế tư nhân tham gia các hoạt động dự án chăm sóc sức khỏe ban đầu, mạng lưới y tế xóm làm việc cho trạm y tế xã và mạng lưới cộng tác viên dân số. Ba mạng lưới này có thể tách rời nhưng có thể được lồng ghép, nghĩa là có thể vừa là y tế xóm vừa là người tình nguyện, hoặc vừa là y tế xóm vừa là cộng tác viên dân số. Họ có nhiều nét tương đồng về công việc địa bàn, đối tượng phục vụ mặc dù có sự khác biệt về tiêu chuẩn lựa chọn, quá trình hình thành và mức phụ cấp. Người tình nguyện là cầu nối giữa y tế xã và cộng đồng, giữa nhu cầu của cộng đồng với các dịch vụ của trạm y tế. Người tình nguyện là người thu thập thông tin chính cho trạm y tế và thông báo cho người dân các thông tin liên quan đến các chiến dịch chăm sóc sức khỏe của trạm y tế , các chiến dịch liên quan đến sức khỏe sinh sản của phụ nữ, tham gia giáo dục sức khỏe, hỗ trợ một số hoạt động của cộng đồng như cân trẻ hàng tháng, thăm nom chị em phụ nữ tại nhà.
Bạch Thông-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Diễn viên hàn quốc choi jin sil

Gương mặt quen thuộc với khán giả Việt Nam
Cô đã được ghi nhớ ở những phim truyền hình: Con đường đã qua, Anh và em, ước mơ vươn tới một ngôi sao… Năm nay 31 tuổi, vóc dáng mảnh mai, khuôn mặt tuy không thật xinh đẹp nhưng rất rạng rỡ và thông minh, Choi Jin Sil đã thể hiện những số phận phụ nữ Hàn Quốc trong bố cảnh hiện nay, thật là tuyệt vời như thông minh, nghị lực, đa cảm và năng động. Phim truyền hình Anh và Em đã được phát trên đài truyền hình Hà Nội thời gian gần đây đã thu hút được sự chú ý của khán giả Việt Nam. Nhân vật Sukyung do cô đảm nhận thật ấn tượng từ một cô gái con nhà giàu tới vai trò người vợ, người con dâu của một gia đình lao động, Sukyung đã phải trải qua biết bao khó khăn, thử thách mới hòa nhập để đảm đương được vai trò của mình. Choi Jin Sil có khả năng đảm nhận nhiều loại vai nhưng cô tỏ ra rất là thích hợp với những vai người vợ chịu khó, đảm đang và nghị lực. Tính cách những nhân vật ấy được cô diễn xuất rất đạt và có chiều sâu phải chăng là nhờ cuộc sống thực tại của cô từ thuở ấu thơ tới lúc trưởng thành. Cô sinh ra trong một gia đình nghèo, bố mất sớm. Ngay từ nhỏ Choi Jin Sil đã làm quen với sự thiếu thốn về vật chất và tình cảm, cô được che chở trong vòng tay yêu thương của mẹ… Khi trưởng thành cô đã đạt tới đỉnh cao mơ ước của một ngôi sao điện ảnh: Diễn viên được yêu thích nhất của Hàn Quốc. Rồi cô trở thành một người rất giàu có nhưng phong cách của Choi Jin Sil vẫn rất giản dị và cần kiệm. Dốc hết tâm sức với nghề nên hiện tại cô vẫn sống với mẹ, chưa có ý định kết duyên cùng ai. Với khán giả Việt Nam, những phim truyền hình Hàn Quốc thời gian gần đây vẫn tiếp tục được chờ đón và yêu thích, có lẽ nhờ sự gần gũi và giản dị rất là phù hợp với cuộc sống tâm lý của chúng ta. Và khán giả đã chờ đón sự xuất hiện của Choi Jin Sil, với cách diễn xuất chân thật, có chiều sâu ở những số phận nhân vật khác nhau trong những phim tới đây.
Mối quan hệ thầy thuốc và bệnh nhân
Thông thường khi một người bệnh tự mình đến tìm thầy thuốc, hoặc đưa gia đình đem đến, thì trước hết tìm đến một thầy thuốc tức là: Một người nắm vững một thuật có khả năng đoán ra bệnh, ít nhất cũng giúp cho giảm nhẹ đau khổ do bệnh gây ra. Trình độ nghiệp vụ được xã hội công nhận thông qua một quá trình học tập và thi cử chính quy, hoặc một người tuy không có bằng cấp nhưng đã nổi tiếng. Người thầy có quyền khám hỏi các mặt về con người và cuộc sống của bệnh nhân, kể cả những điều thầm kín nhất. Có quyền quy định những điều ràng buộc bệnh nhân như kiêng ăn món này món khác, phải nằm yên, nghỉ việc… Bệnh nhân và gia đình chờ đợi ở một người thầy sự tận tụy và đối xử bình đẳng giữa các bệnh nhân, sự chăm sóc tùy theo bệnh tình nặng hay nhẹ chứ không theo thành phần giàu nghèo sang hèn gì cả. Mối quan hệ bệnh nhân thầy thuốc chủ yếu dựa vào sự tín nhiệm của bệnh nhân đối với thầy thuốc, mặt khác uy tín của thầy thuốc đối với bệnh nhân. Bất kỳ một điều gì làm tổn hại đến sự tín nhiệm và uy tín ấy tác động đến tâm lý của bện nhân và cuối cùng đến sức đề kháng đối với bệnh tật. Người thầy thuốc bất kỳ ở chuyên khoa nào, chứ không riêng gì chuyên khoa tâm thần cần thấy rõ tầm quan trọng của yếu tố tâm lý. Không phải chỉ nêu khẩu hiệu ở người thầy thuốc là mẹ hiền, mà phải học tập có hệ thống để làm sao trở thành người mẹ hiền. Ngày nay khi một bệnh nhân đến một bệnh viên thì không chỉ có mối quan hệ cá nhân với người thầy thuốc, mà tiếp xúc với cả bộ máy, một đội ngũ gồm có 3 bộ phận: Bộ phận hành chính và công tác xã hội vận dụng những chính về tài chính, về cứu tế, trợ cấp, chế độ điều trị điều dưỡng, nghỉ ngơi, nghề nghiệp, bảo hiểm… Một bộ phận nghiệp vụ khoa học gồm bác sĩ phụ trách đóng vai trò chủ chốt nhưng được nhiều người và đơn vị khác hỗ trợ các phòng xét nghiệm, các chuyên khoa khác. Một bộ phận chăm sóc thuốc men, băng bó, tiêm chích… với y tá là nhân vật chủ chốt. Mỗi sự tiếp xúc của bệnh nhân và gia đình với bộ máy y tế này đều tác động đến tâm lý của bệnh nhân và gia đình. Ngược lại mỗi hành vi ứng xử của bệnh nhân và gia đình ảnh hưởng đến thái độ và ứng xử của các cán bộ y tế. Nhưng ở đây cán bộ y tế ở thế chủ động, trách nhiệm thuộc về phía cán bộ y tế ở tất cả các bộ phận. Trong bộ máy y tế, về mặt tâm lý mỗi bộ phận có một nhiệm vụ riêng. Đầu tiên người bác sĩ ở vào cái thế cao nhất. Có thể chỉ thông qua một cử chỉ, một lời nói mà tác động tích cự đến tâm lý hay tác hại. Cũng một vị thuốc, một cách bấm huyệt mà người thầy này kê đơn hay chăm sóc thì lành bệnh mà nếu do một người thầy thuốc khác lại vô hiệu.
PV-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Tuyển tập

Ba Toác và Phiếm tôi dạo qua các cửa hàng sách. Chả bù cho dạo bao cấp muốn mua một cuốn như đỏ và đen cũng phải nhờ vả chỗ quen thuộc chán. Giờ thì truyện tây truyện tàu, sách mỏng sách dày, sách có tranh, sách có chữ to chữ nhỏ, đủ cả. Sách nhiều đến cơ man nhưng túi tiền người thăm sách lại chẳng cơ man nên Ba Toác nảy ra sáng kiến: Ta cứ chọn “Tuyển tập” bác Cả Phiếm ạ. Những vị lão tướng trên văn đàn khỏi nói nhưng những nhà văn, nhà thơ mới xuất hiện gần đây thì đọc ai, tìm ai. Ta chọn một tuyển tập thơ trẻ, một tuyển tập truyện ngắn trẻ. Qủa là hợp lý nhưng đến lúc thực thi ý định mới thật là gay go. Về văn thì “Tuyển tập truyện ngắn trẻ”, những truyện ngắn hay, truyện ngắn hay 99, tuyển tập những cây bút nữ… Riêng tuyển tập truyện ngắn trẻ đã có tới 7 cuốn và 7 nhà xuất bản. Rồi tuyển thơ nhà hơ nữ, tuyển thơ 99, những bài thơ hay nhất, tuyển tập thơ tình… Ba Toác càng chọn càng hoang mang. Mồ hôi mồ kê nhễ nhại mà chả tuyển chọn được cuốn nào. Phiếm Cả tôi an ủi: Đã là tuyển phải có hội đồng tuyển chọn. Vậy thì xem cuốn nào có hội đồng tuyển chọn quốc gia thẩm định thì ta mua. Hỡi ôi, những tuyển tập ê hề nhưng hội đồng tuyển chọn thường không có lấy một ai. Đang loay hoay bỗng Ba Toác vỗ trán: Tôi với bác ta cũng tuyển chọn thơ, truyện ngắn đem in! Của ai? Của vợ của con, của người quen! Đã là tuyển, thế nào cũng nhiều người mua. Tha hồ phát tài. Phải quá. Ai cũng có thể tuyển. Thật là sáng kiến trong thời kỳ kinh tế thị trường. Phiếm Cả tôi hưởng ứng! Bỗng Ba Toác xịu mặt: Nhưng văn chương là thứ tẩy rửa tâm hồn, lại nhuốm mùi kinh doanh thì còn ra thể thống gì nữa. Đã đành có người mua sách chỉ để bày trên giá… Thôi, ta kiếm tiền bằng cách khác…
Hội nghị triển khai những ngày tiêm chủng mở rộng ở các tỉnh phía Nam
Sáng ngày 7 tháng 10 năm 1999, đại diện của 19 đơn vị y tế dự phòng thuộc các tỉnh, thành phía Nam đã dự hội nghị triển khai những ngày tiêm chủng mở rộng tại viện Pasteur – Thành phố Hồ Chí Minh. Kế hoạch triển khai những ngày tiêm chủng mở rộng khu vực phía Nam sẽ bắt đầu thực hiện cho tre em dưới 5 tuổi tức là sinh từ ngày 1 tháng 1 năm 1995 đến ngày 20 tháng 12 năm 1999. Các địa phương sẽ mở lớp huấn luyện cho các cán bộ, lập danh sách trẻ, tuyên truyền, vận động đến từng hộ gia đình hoặc đến từng nơi ở của trẻ (đối với trẻ đường phố, vùng sâu vùng xa…) để cho trẻ uống và tiêm phòng vác – xin, mục đích loại trừ triệt để các loại bệnh trong chương trinh những ngày tiêm chủng mở rộng quốc gia ra khỏi cộng đồng. Được biết qua đợt tiểm chủng trẻ em 9 tháng đầu 1999 tại khu vực phía Nam, kết quả chưa khả quan tâm, tỷ lệ tiêm chủng trẻ em trên 6 loại vắc xin còn thấp chỉ đạt tới 57% so với chỉ tiêu tiến độ 8 tháng đầu năm với 64%, có địa phương còn rất thấp chỉ có 15% như tỉnh Bạc Liêu.
Những tiếng lóng về ma túy
Dâu ken: ý chí người nghiện ma túy. Vào những năm 1960 đến năm 1970 hãng thuốc lá Kent có hình hức tiếp thị bằng cách bỏ thuốc vào mỗi bao thuốc lá một điếu thuốc có pha một ít thuốc phiện để người hút nghiện Kent.
Hàng cái, hàng tinh, tiêu nâu: thuốc phiện nguyên chất.
Mô tả cơn nghiện: vã mồ hôi, mệt mỏi, bứt rức, bồn chồn, cáu gắt, cảm giác có kiến bò trong xương.
Miêu tả trạng thái khoái cảm của thuốc phiện: Bốc nóng bừng mặt, cảm giác máu dồn lên đầu.
Châm: cảm giác hàng nghìn mũi kim châm chích vào cơ thể.
Phi: Cảm giác lơ lửng bay bổng,
Phê: Cảm giác thoải mái, thoải mái khó tả thành lời.
Đôi điều từ cuộc khảo sát về hút thuốc lá tại Thành phố Hồ Chí Minh
Tỉ lệ hút thuốc chung là 34,8% nam chiếm 71%, còn nữ chiếm 3,5%. Số điếu thuốc bình quân một người hút thuốc lá trong một ngày là 10,7 điếu thuốc lá tính ra với dân số thành phố gần 5 triệu dân là 18,6 triệu điếu thuốc cho một ngày. Nếu tính trung bình một điếu thuốc là 300 đồng thì mỗi ngày cả thành phố đã tiêu tốn khoảng 5,5 tỷ đồng tương đương với 500 nghìn đô la Mỹ. Một con số kinh khủng! Trong những người đang hút thuốc là có 75% người biết hút thuốc lá có hại cho sức khỏe của mình và 62,9% biết khói thuốc lá có hại cho người khác. Có 52,95 muốn cai nghiện và có 34,85 đã thử cai. Những người đã cai được chỉ chiếm khoảng 10% tổng số người hút thuốc lá. Ta thấy tỉ lệ từ biết chiếm 75,9%, muốn là 52,9%, thử làm chiếm 34,85 đến duy trì cai được chiếm 10% giảm dần cho thấy thật sự từ kiến thức đến hành vi là một tiến trình không đơn giản đòi hỏi nhiều nỗ lực.
Kết quả trả lời các câu hỏi về nguồn thông tin: “Bạn đã nghe, xem thông tin sức khỏe về thuốc lá từ đâu?”. Truyền hình chiếm 32%, báo chí chiếm 17%, phát thanh chiếm 10,3%, thuyết trình chiếm 0,3%, những người xung quanh có khuyên bạn cai thuốc không? Có chiếm tới 33,3%. Bác sĩ có khuyên bạn cai thuốc không chiếm tới 17,2%. Các tỉ lệ vẫn con khá thấp chứng tỏ công tác giáo dục sức khỏe về thuốc lá vẫn chưa mạnh kể cả các tác động từ người xung quanh và y bác sĩ!.
Cả Phiếm-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 58(870)1999

Bản năng sinh tồn

Ân huệ của tạo hóa?
“… Một số hiện tượng xuất hiện trong quá trình chữa trị các chứng bệnh tâm lý đã khiến cho bản thân tôi và nhiều chuyên gia tâm lý khác hết sức kinh ngạc. Với trình độ phát triển của khoa học ngày nay, các thầy thuốc có thể căn cứ vào những triệu chứng phát hiện được ở người bệnh để tiên lượng và lập kế hoạch điều trị thích hợp. Thế nhưng chúng ta lại không sao lý giải được vì sao ở một số người bệnh, sức khỏe lại tự nhiên hội phục như một kỳ tích, tại sao trong một số trường hợp theo chuẩn đoán của tất cả các chuyên gia bậc thầy, đúng ra chỉ còn là chờ chết, ấy thế mà người bệnh lại tự nhiên bước qua được cái chết, như là có phép lạ. Chúng ta chỉ có thể nói rằng, có một cơ chế bí mật mà chúng ta chưa thể hiểu nổi đã giúp con người an nhiên vượt qua được những cửa ải hết sức hiểm nghèo… Phải chăng đó chính là một ân huệ lạ lùng một Amazing Grace mà tạo hóa đã ban cho con người?”. Trên đây là những lời mà giáo sư Scott Peck một bác sĩ tâm lý nổi tiếng người Mỹ đã kể lại trong cuốn The Road of less Travel (Bản dịch Trung văn gọi tên là Bản đồ tâm linh) một cuốn best seller trong suốt 20 năm gần đây có số lượng phát hành còn vượt trên kinh thánh. Dưới đây chúng tôi xin thuật lại một vài câu chuyện mà bác sĩ Scott Peck đã viết về khả năng kỳ diệu của con người.
Ca bệnh kỳ lạ
Ông Abel, 35 tuổi, một thương gia thành đạt, đến phòng khám của tôi để chữa trị một số trục trặc nhỏ về phương diện tâm lý. Ông sinh ra trong một khu dân nghèo tại thành phố Chicago. Cha mẹ đẻ của ông là những người vừa câm vừa điếc. Xét thấy họ không có đủ khả năng nuôi dưỡng con cái, cho nên lúc Abel được 5 tuổi chính quyền thành phố đã giao chú bé cho người khác nuôi dưỡng. Cho tới lúc 16 tuổi, tổng cộng Abel đã được 3 gia đình thay phiên nhau nuôi dưỡng. Thời thơ ấu, Abel không những chẳng được hưởng một chút tình cảm thương yêu nào, mà còn phải chịu đựng vô vàn sự tủi nhục. Năm 15 tuổi, người ta phát hiện thấy Abel bị bệnh ung thư động mạch não bẩm sinh. Căn bệnh hiểm nghèo làm mạch máu bị vỡ và một bộ phận thân thể bị liệt. Năm 16 tuổi, Abel rời khỏi gia đình cha mẹ nuôi cuối cùng và bắt đầu cuộc sống tự lập. Và chẳng một ai ngạc nhiên, khi vào năm 17 tuổi thì Abel bị người ngoài phố vô cớ đánh trọng thương và phải ngồi tù. Trong tù, ngoài việc được chữa bệnh cho lành vết thương, anh không hề nhận được bất kỳ một biện pháp điều trị nào về phương diện tâm lý. Sau 6 tháng ngồi tù, Abel được giới thiệu đến làm người coi kho cho một công ty tạp hóa. Khi đó, bất kỳ một chuyên gia tâm lý xã hội nào cũng đều dự đoán, những năm tháng tiếp theo sau trong cuộc đời của Abel sẽ còn là đen tối hơn rất nhiều. Thế nhưng kỳ tích đã được xuất hiện, 3 năm sau, anh là một trong số những người trẻ tuổi nhất được đề bạt giữ chức trưởng ban trong công ty. Lạ lùng hơn nữa, 5 năm sau. Anh kết hôn với một nữ trưởng ban trẻ tuổi của công ty, sau đó rời công ty, tự mình lập nghiệp và trở thành một thương nhân thành đạt. Khi tới phòng khám của tôi, Abel không những đã là một thương gia giàu có, một người cha hiền, mà còn là một nghệ nhân xuất sắc. Vậy thì tất cả những biến đổi kỳ diệu đó đã diễn ra ở đâu, khi nào, do dâu và và dưới những hình thức nào? Tôi không thể giải thích tất cả những cái đó theo nguyên lý mà khoa học đã thừa nhận trong tâm lý học. Tôi đưa ra dẫn chứng này bởi lẽ, thường thì những vết thương tâm lý thời ấu thơ luôn luôn để lại những dấu ấn trong suốt cả cuộc đời. Trong phần lớn các trường hợp, từ những chấn thương tâm lý thời niên thiếu, chúng ta có thể đưa ra các dự báo tương đối chính xác về những căn bệnh tâm lý sẽ xuất hiện ở trong tương lai. Đó là điều dễ hiểu và cũng rất phù hợp với quan niệm truyền thống. Thế nhưng chúng ta lại không thể lý giải được vì sao trong rất nhiều trường hợp sức bền tâm lý lại có thể vượt rất xa các giới hạn an toàn?.
Những vấn đề về tâm lý xã hội đều được đặt ra trong suốt cuộc đời của một con người từ lúc còn nằm trong bụng mẹ đến lúc tuổi già, nghĩa là học nhân văn không khoanh lại trong một chuyên khoa nào mà phải là một bộ phận hữu cơ của tất cả các chuyên khoa nào mà phải là một bộ phận hữu cơ của tất cả các chuyên khoa từ sản khoa đến lão khoa. Tâm lý y học không chỉ đóng khung trong khoa tâm thần mà là hệ thống kiến thức và nghiệp vụ mà bất kỳ chuyên khoa nào cũng cần biết vận dụng với sự tiến triển của xã hội, với những tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Nhiều vấn đề tâm lý liên quan đến sức khỏe được đặt ra, đòi hỏi các cách giải quyết thích đáng. Nếu cán bộ y tế không được trang bị kiến thức nghiệp vụ về mặt này thì sẽ bị động trước những sự cố không thể hiểu được. Trong bài này, chúng tôi chỉ nêu lên vấn đề, sau này sẽ có dịp đi sâu hơn. Chúng tôi nghĩ rằng chỉ mới khuấy lên vấn đề thì những ai đã có kinh nghiệm nhiều năm trong ngành y, tất sẽ nhận ra ai đã có kinh nghiệm về mặt này và nếu được học tập, nghiên cứu tài liệu, trao đổi với các đồng nghiệp thì cũng không đến nỗi khó khăn quá để nắm bắt được những kiến thức cơ bản và những phương pháp ứng xử theo định hướng y học nhân văn. Y khoa sinh học và y học nhân văn không đối lập mà bổ sung cho nhau tạo ra một nền y học toàn diện.
Thái Hư-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999

Khỏe đẹp với chiếc xe

Bạn luôn phải đi lại bằng xe đạp, xe máy vậy nên bạn đồng thời phải đối mặt trực tiếp với những tác động của thời tiết, với khói xăng dầu và sự ô nhiễm đang tích tụ lên bầu khí quyển ở các thành phố, chúng ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và sắc đẹp của bạn. Một vài chỉ dẫn sau liệu có giúp bạn khắc phục được phần nào những rắc rối đó không, chúng ta thử cùng tham khảo xem sao.
Chăm sóc da mặt
Vào buổi sáng không thể sử dụng mãi loại kem thông thường. Bất kể da bạn thuộc loại nào chăng nữa thì ánh nắng, mưa gió vẫn luôn có nguy cơ làm cho nó bị khô đi. Bù lại cho những tác động bên ngoài này nhất thiết phải dùng đến loại kem có công thức giàu hydrat hoạt tính và nhất là để tạo ra một lớp bảo vệ chống lại sự ô nhiễm. Hãy thoa lên mặt loại kem đó trước khi ăn sáng bằng cách xoa bóp đều và nhẹ nhàng nhằm cho kem thấm sâu vào da. Lúc trang điểm, nó sẽ đóng vai trò là màng bảo vệ bảo đảm sự thoải mái lâu dài. Vào buổi tối thì làm sạch mặt bằng sữa rửa mặt, nhờ đó bạn có thể loại bỏ những phần tử ô nhiễm làm nghẹt thở da bạn. Bọt của sửa rửa mặt sẽ len lỏi vào các lỗ chân lông, tẩy rửa những chất bụi bẩn mà sau đó được làm sạch bằng nước mát. Có rất nhiều loại sữa rửa mặt giàu chất làm sạch và mịn da phù hợp với các loại da khô, nhờn nhưng tất cả đều có cách sử dụng chung là cho một giọt sữa ra lòng bàn tay, hòa thêm một ít nước ấm. Thoa đều khắp mặt đồng thời xoa bóp dần từ trán xuống mũi và cằm. Sau đó rửa bằng nước ấm, động tác này có tác dụng làm sạch những chất bẩn và cuối cùng rửa bằng nước lạnh để làm khép các lỗ chân lông lại.
Chăm sóc mắt
Điều cần lưu ý là phải đeo kính râm khi đi nắng. Nên chọn những đôi kính kín nghĩa là có thể che hai cạnh bên của mắt nhưng kính không nên quá sẫm dễ gây nguy hiểm cho mắt. Vào buổi sáng bạn có thể phủ lên mi một lớp mascara chống thấm nước. Nó có tác dụng bảo vệ khỏi bị khô. Hơn nữa, nếu bạn ra nước mắt dưới tác dụng của nắng, gió, mascara sẽ bị tràn ra mắt. Vào buổi tối bất kể ở tuổi nào thì bạn cũng xoa một lớp kem buổi tối theo cách xoa bóp nhẹ nhàng mí trên 5 vòng ra thái dương và tương tự với mí dưới. Nhờ đó bạn sẽ tránh được những nếp chân chim và bọng mỡ ở dưới mắt.
Chăm sóc tóc:
Mũ bảo hiểm và các loại mũ khác làm cho tóc thường xuyên bị kìm hãm. Trong môi trường luôn ẩm và ít oxy ấy chúng sẽ yếu và mất đi độ bóng. Da đầu cũng dễ bị phản ứng hơn và đó là nguyên nhân chính của gàu và rụng tóc. Để vẫn giữ được mái tóc đẹp và da đầu khỏe, bạn nên lưu ý một vài phương pháp sau đây: Vào buổi sáng nên tăng độ hoạt động hóa cho tóc bằng protein. Những thành phần chuyên dụng này rất thích hợp với tóc khi đi xe. Chúng phủ lên những sợi tóc một màng tăng lực lý tưởng, đem lại cho độ tóc sáng bóng cần thiết, tránh cho chúng không bị xẹp. Nên gội đầu hàng ngày, nhất là khi bạn bị mồ hôi dầu hay nhiều gàu. Phần lớn những công thức cho dầu gội đầu hiện nay đều giúp cho tóc bạn mềm mại hơn. Vào buổi tối: Tập cho da đầu một chút vì những chiếc mũ không chỉ làm thiếu oxy mà còn ngăn cản sự tuần hoàn máu vậy bạn thử thực hiện vài động tác xoa bóp sau: Ngón tay tách nhau, đặt hai bên đầu, xoa đều 10 vòng theo cùng chiều rồi theo chiều ngược lại. Loại bỏ những chất bã nhờn bằng cách ấn các ngón tay vào da đầu. Gõ từng nhịp lên đầu với những ngón tay căng ra cũng có tác dụng tống khứ các độc tố.
Trung tâm dịch vụ y tế bác sĩ gia đình
Trực thuộc sở y tế Hà Nội
Nhận khám chữa bệnh tại nhà theo yêu cầu, kể cả xét nghiệm, làm điện tim tại nhà.
Đăng ký quản lý sức khỏe tại nhà cho hộ gia đình theo hình thức bác sĩ gia đình.
Trung tâm dịch vụ y tế bác sĩ gia đình Hà Nội nhận theo dõi, quản lý thai nghén tại nhà theo yêu cầu tắm cho bé, theo dõi sức khỏe cho bé trẻ sơ sinh, tại nhà! Chỉ cần gọi điện thoại sẽ có các bác sĩ tận tình đến nhà phục vụ.
Có đội ngũ bác sĩ chuyên điều trị cai nghiện ma túy tại nhà. Ưu tiên cho đối tượng là học sinh, sinh viên. Tư vấn miễn phí mọi vấn đề liên quan đến sức khỏe. Tại 50C Hàng Bài: Khám chữa bệnh đa khoa bao gồm khám nội, khám nhi, khám đông y, khám răng hàm mặt. Khám tai mũi họng, khám phụ khoa – kế hoạch hóa gia đình.. Tác động cột sống, vật lý trị liệu, phục hồi chức năng. Thẩm mỹ nâng ngực, tạo mắt hai mí, nâng sống mũi, xóa vết xăm, xóa nốt ruồi… Phương tiện chuẩn đoán hiệnđại bằng máy siêu âm, X quang, điện tâm đồ, xét nghiệm nhanh. Làm việc hàng ngày từ lúc 7 giờ 30 phút đến 20 giờ 30 phút kể cả những ngày lễ và chủ nhật. Địa chỉ: 50C Hàng Bài, Hà Nội. Điện thoại: 9.430945.
Thu Lan-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999

Quỹ

Ba Toác lẩm bẩm cắt những mẩu báo xếp lại từng tập. Thấy lạ, Phiếm tôi hỏi: Chứ bác định sưu tập gì vậy. Những bài thuốc chữa bệnh chăng? Để xem bây giờ có bao nhiêu quỹ giúp đỡ người nghèo khó. Để tôi kể bác nghe: Qũy Tấm lòng vàng, bầu ơi thương lấy bí cùng, quỹ học bổng Vừ A Dính dành cho các cháu ở miền núi học giỏi nhưng nhà nghèo.
Ba Toác xua tay: Tôi tìm trong báo là tìm quỹ dành cho người nghèo lâm bệnh trọng. Bác Cả thử chỉ cho tôi xem ở đâu có quỹ này không? Tuy không có quỹ nhưng Bảo hiểm y tế dành cho người nghèo như cấp thể miễn phí… Người nghèo ở vùng sâu vùng xa có thể cũng chả đến khám bệnh vì tiền thuốc, tiền khám bệnh chả thấm gì với tiền đi lại… Vậy ngành y tế đã phòng bệnh hơn chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu rồi những chương trình chiến dịch phòng chống dịch bệnh để người dân không phải tìm đến bệnh viện… Ba Toác vỗ đùi: Đấy đấy, đó mới là quỹ lớn nhất nhưng các doanh nghiệp chả có ai đóng góp vào quỹ này. Những người thầy thuốc ngày đêm gây quỹ nhưng ít người biết đến. Làm việc thiện cần gì ai biết. Vẫn biết là như thế nhưng cả xã hội cần phải biết để ghi nhận những công đức lớn lao nhưng âm thầm của nhà y. Ba Toác hỏi Phiếm tôi: Thế bác gọi quỹ của nhà y để dân ta, người khỏe người yếu bớt được tốn kém, ít đến bệnh viện, sức khỏe tăng cường, dịch bệnh chạy xa gọi là quỹ gì? Thấy Phiếm tôi im lặng, Ba Toác cười: Khổ thế. Làm được mà không nói được… Trong khi khối kẻ không làm được lại cứ tự bốc lên…
10 bài thuốc kinh nghiệm từ cây rau giền
Rau giền là thứ rau rất dễ trồng, phát triển rất nhanh trong điều kiện khí hậu và đất đai ở mọi nơi trên thế đất nước ta, có thể sống cả ở những vùng đất mặn, đất chua, và đất kiềm. Rễ cây rau giền rất khỏe, thể mọc sâu dưới đất để hút nước và các chất dinh dưỡng, đồng thời lại có tác dụng cải tạo đất. Rau giền có loại trắng và tía. Cả hai loại đều chứa nhiều chất dinh dưỡng và các vitamin cần thiết cho cơ thể. Rau giền còn là một vị thuốc đã được sử dụng từ lâu đời trong dân gian. Theo Y học cổ truyền, rau giền có tính mát, vị ngọt. Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, thu liễm chỉ tả, lợi mật, tán ứ, thông huyết mạch. Chủ trị các chứng bệnh kiết lị, hoàng đản như vàng da, đại tiểu tiện khó khăn, trợ sản giúp cho dễ đẻ… Tuy nhiên khi sử dụng cần lưu ý là ngườ tỳ vị hư nhược chức năng tiêu hóa suy yếu, đại tiện lỏng cẩn thận khi sử dụng. Sách xưa còn viết không nên ăn rau giền cùng với thị ba ba, điều này hiện nay bị một số nhà khoa học ở Trung Quốc bác bỏ, chúng ta nên biết để tham khảo. Sau đây là một số bài thuốc kinh nghiệm đã được áp dụng từ lâu trong Y học cổ truyền.
Chữa lị, viêm ruột: lấy rau giền một nắm, rửa sạch, đun lấy nước bỏ bã rồi cho gạo tẻ vào nấu cháo ăn khi đói bụng. Cũng có thể lấy 100 gam lá rau giền sắc uống.
Trợ sản (giúp cho dễ đẻ) lấy rau giền và rau sam, mỗi thứ 100 gam, rửa sạch, sắc lấy nước, bỏ bã, thêm chút đường đỏ vào, uống khi còn ấm trước khi lên giường đẻ.
Lao phổi: hàng ngày nên nấu 250 gam rau giền với 250 cá diếc để ăn. Đây là món ăn bổ dưỡng và giúp cho người bị bệnh lao phổi chóng khỏi bệnh.
Bị dị ứng sơn: lấy 100 gam đếm 200 gam rau giền sắc uống và rửa chỗ sơn ăn.
Chữa da viêm loét: lấy rau giền giã nát như bùn, trộn thêm mật ông bôi vào chỗ da bị bệnh. Mỗi ngày bôi 1 lần.
Bị bỏng: lấy rau giền tươi, giã nát, đắp vào chỗ bị hỏng, ngày thay thuốc 2 lần.
Bị trùng độc cắn: Lấy rau giền tươi, trộn thêm đường trắng, giã nát đắp vào chỗ bị cắn, ngày thay thuốc từ 3 đến 4 lần.
Trị đau răng lấy rễ rau giền đốt tồn tính, đem tán nhỏ, xát vào hàm răng, sau một lúc răng sẽ hết đau.
Chữa mắt lên mộng trắng: Theo Y học cổ truyền: hạt rau giền tính hàn, có tác dụng thanh can mát gan, minh mục làm sáng mắt, ích khí. Tại một số địa phương ở nước ta, nhân dân có kinh nghiệm lấy 10 gam hạt rau giền đem tán tán mịn, uống với nước sắc 12 gam hạt muồng quyết minh tử trong những trường hợp mắt bị mờ do lên mộng trắng.
Trị đại tiểu tiện không thông: lấy 20 gam rau giền sắc uống thì thông. Nếu trường hợp còn ra cả giun đũa. (Theo Thực vật dược dụng chỉ nam và một số tài liệu khác).
Tai nạn khi trời mưa
Khoa cấp cứu bệnh viện Xanh Pôn tiếp nhận hai bệnh nhân là anh Nguyễn Đức N 29 tuổi và anh Nguyễn Hoàng Anh 20 tuổi trong tình trạng anh N hôn mê sâu, còn anh A bị chấn thương và gãy xương. Sau vài phút anh N đã chết còn anh A được gia đình chuyển đến bệnh viện 198 để điều trị. Nguyên nhân do trời mưa, bị hạn chế tầm nhìn cả hai lại phóng nhanh không để ý xung quanh nên đã không làm chủ được tay lái. Từ tai nạn đau lòng trên, xin nhắc những người điều khiển xe máy hãy cẩn thận, nhất là khi trời mưa, đường trơn mà phóng nhanh, vượt ẩu rất dễ gây ra tai nạn.
Cả Phiếm-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 55(867)1999

Định nghĩa AIDS

Dành cho công tác giám sát của tổ chức Sức khỏe thế giới
WHO đề nghị một định nghĩa thích hợp để báo cáo định kỳ trong chương trình giám sát AIDS. Cần chú ý định nghĩa để giám sát AIDS khác với hệ thống chia giai đoạn lâm sàng của nhiễm HIV vốn là hệ thống giúp chăm sóc bệnh nhân và nghiên cứu lâm sàng, diễn tiến của bệnh.
Người lớn (nhỏ hơn 12 tuổi) được xem là đã phát bệnh AIDS khi có ít nhất 2 triệu chứng chính cộng với ít nhất 1 triệu chứng phụ sau đây, mà không do nguyên nhân khác ngoài HIV như ung thư, suy dinh dưỡng…
Triệu chứng chính:
Sụt cân hơn 10% cân nặng. Tiêu chảy kéo dài hơn 1 tháng. Sốt kéo dài hơn 1 tháng gián đoạn liên tục.
Triệu chứng phụ
Ho dai dăng hơn 1 tháng. Viêm da ngứa toàn thân. Có tiền sử bị bệnh Zona. Đẹn miệng, họng. Bệnh mụn rộp lan tỏa hoặc dai dẳng. Sưng hạch bạch huyết nhiều nơi trên cơ thể. Ngoài ra, chỉ cần thấy có ung thư Kaposi toàn thân hoặc viêm màng não do Cryptococcus cũng đủ để chuẩn đoán AIDS. Định nghĩa này, có ưu điểm là dễ sử dụng và không tốn kém vì không cần phải xét nghiệm. Tuy nhiên, nó cũng có khuyết điểm những trường hợp bệnh lao, tuy không bị nhiễm HIV cũng có thể có các triệu chứng tương tự như trên, dễ bị coi nhầm là AIDS.
Định nghĩa AIDS mở rộng dành cho giám sát của WHO (áp dụng cho nơi có phương tiện xét nghiệm).
Người lớn nhỏ hoặc nhỏ hơn 12 tuổi được xem là đã phát bệnh AIDS nếu có kết quả xét nghiệm HIV dương tính và một hay nhiều tình trạng bệnh lý sau đây:
Suy kiệt hay sụt cân hơn 10% cân nặng, kèm tiêu chảy hoặc sốt hoặc cả hai gián đoạn hay liên tục trong ít nhất 1 tháng mà không do nguyên nhân khác ngoài HIV. Viêm màng não. Lao phổi hoặc lao ngoài phổi. Ung thư Kaposi. Suy yếu về thần kinh đến mắc không tự chăm sóc bản thân hàng ngày được, không nguyên nhân khác ngoài HIV như chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não… Đẹn ăn lan đến thực quản nghi ngờ khi có đẹn miệng kèm nuốt khó. Viêm phổi tái phát hay đe dọa tử vong. Ung thư cổ tử cung xâm lấn. Định nghĩa này có ưu điểm là mức độ đặc hiệu cao hơn nhưng có khuyết điểm là phải làm xét nghiệm HIV khá tốn kém.
Khuyến cáo chung
Ở quốc gia mà khả năng chuẩn đoán có khác nhau giữa các vùng địa lý thì có thể dùng cả hai loại định nghĩa giám sát AIDS nêu trên nhưng khi báo cáo cần nói rõ đã dùng định nghĩa nào cho trường hợp nào. Ngoài ra còn có một số định nghĩa giám sát AIDS khác sử dụng các phương tiện chuẩn đoán cao cấp như đếm tế bào CD4 chỉ phù hợp cho các nước có khả năng chuẩn đoán cao.
Cuộc chiến của cơ thể chống HIV
Một nghiên cứu mới đây của Bác sĩ David Ho, Trung tâm nghiên cứu AIDS New York và Bác sĩ George M Shaw, Đại học Alabama ở Birmingham cho thấy sau khi xâm nhập cơ thể, HIV nhân đôi nhanh chóng cả trong giai đoạn mà ta xem là tiềm ẩn, không triệu chứng. Theo hai ông thì ngay sau khi xâm nhập, HIV nhân đôi tạo ra từ 100 triệu đến 1 tỷ virus mới mỗi ngày. Cơ thể chống lại, sinh sản ra 1 tỷ tế bào và tiêu diệt 99% virus trong vòng 2 ngày. Rủi thay các virus còn sống sót lại biết cách biến dị thay đổi cấu trúc, thoát khỏi sự khám phá và tiêu diệt. Chúng lại sinh đôi và chỉ trong 2 tuần các virus mới đều là virus của dòng biến dị. Lúc cơ thể sản sinh tế bào Lympho T mới, chúng lại học các nhận ra kẻ thù mới và tiêu diệt chúng. Vòng lẩn quẩn cứ lập đi lập lại virus cứ tiếp tục biến dị, Lympho T học cách tiêu diệt chúng. Rốt cuộc đến một lúc nào đó hệ miễn dịch không còn đủ sức thay thế các tế bào lympho T mới và số lượng tế bào lympho T giảm xuống, người nhiễm HIV phát bệnh AIDS. Theo nghiên cứu của hai ông người ta rút ra kết luận: Không còn bàn cãi gì nữa, HIV là nguyên nhân gây bệnh AIDS qua một quá trình lâu dài mà hay đã được khám phá. Để điều trị, nên dùng các thuốc tiêu diệt virus để làm giảm gánh nặng cho tế bào lympho T hơn là dùng các thuốc tăng cường hệ miễn dịch.
-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội –1998

Thuốc cho phụ nữ cao tuổi

Phụ nữ đến tuổi 45, 47 tuổi thì cơ thể có nhiều biến đổi đáng chú ý, một trong những biểu hiện rõ nét nhất là chu kỳ hành kinh. Trong thời kỳ này có thể từ 3 đến 4 tháng mới hành kinh một lần và đến tuổi 49 đến tuổi 53 thì chấm dứt chu kỳ kinh nguyệt tức là thời kỳ mãn kinh. Giai đoạn trước đó được gọi là thời kỳ tiền mãn kinh. Trong giai đoạn tiền mãn kinh do hàm lượng nội tiết tố sinh dục nữ trong cơ thể giảm đi rất nhiều nên ở người phụ nữ có nhiều đột biến về các chức năng thần kinh và tuần hoàn biểu hiện như cáu giận, buồn bực, lo âu, đau lưng, mỏi gối, huyết áp tăng cao có lúc mặt đỏ bừng, có lúc lại tái nhạt đi, nhiều khi bị tức ngực khó thở… Để hạn chế tối đa các biến chứng đó, y học hiện đại từ nhiều năm nay đã sử dụng cho phụ nữ ở thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh. Phương pháp này được sử dụng rất là rộng rãi ở Bắc Mỹ và Tây u. Việc sử dụng liều nhỏ nội tiết tố đã hạn chế được nhiều biến chứng ở thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh và phụ nữ có thể tiếp tục có chu kỳ hành kinh cho tới tuổi 60. Nhưng việc sử dụng các nội tiết tố sinh dục nữ cũng còn gây ra nhiều tranh cãi vì các nội tiết tố này có thể gây ra các biến chứng phụ nữ như có khả năng gây ra một số bệnh ung thư. Đông y thì sử dụng một số loại dược liệu như hương phụ, sài hồ, bạch thược, cẩu tích để phòng và điều trị một số triệu chứng của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh. Gần đây các nhà khoa học đã xác định trong mốt số loài cây cỏ có chứa một lượng phytoestrogen những chất có tác dụng như các nội tiết tố sinh dục nữ là estradiol và estron mà lại ít có khả năng gây ra các biến chứng. Đó là các chất genistein, daidzein và glycitein có ở trong mầm hạt đậu tương và trong hoa và của sắn dây. Hiện nay ở nhiều nước ở Bắc Mỹ, Tây u, và Nhật Bản đã sản xuất các thuốc chứa phytoestrogen từ mầm đậu tương, của sắn dây để dùng cho phụ nữ cao tuổi. Các sản phẩm này vừa có tác dụng phòng các triệu chứng thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh có tác dụng chống lão hóa, chống oxy hóa nên phụ nữ sau khi uống thuốc này sẽ trẻ đẹp hơn, da dẻ tươi tắn hơn. Tiếc rằng giá thành các sản phẩm này khá đắt không hợp với túi tiền của nhiều phụ nữ Việt Nam trong khi đó đậu tương và sắn dây là những thứ có sẵn và rẻ tiền ở nước ta. Vì vậy, thật là hữu ích nếu chị em phụ nữ từ độ tuổi 40 trở đi hàng ngày nên ăn nhiều các sản phẩm của đậu tương như bột đậu tương, sữa đậu tương, đậu phụ, tào phớ, giá đậu tương và dùng các sản phẩm từ của sắn dây thì chắc chắn sẽ hạn chế được nhiều biến chứng của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh. Hiện nay, trung tâm phát triển hóa sinh đang phối hợp với một số xí nghiệp dược trong nước để tiến hành sản xuất các sản phẩm có chứa phytoestrogen từ mầm đậu tương và sắn dây. Hy vọng các thuốc này sẽ góp phần nhỏ vào việc phòng ngừa một số tình trạng căng thẳng ở một số phụ nữ có tuổi.
Về chất lượng các thuốc có chứa vitamin B1, B6, B12.
Trong thời gian gần đây, hệ thống kiểm tra chất lượng thuốc Viện kiểm nghiệm, phân viện kiểm nghiệm dược phẩm đã tổ chức lấy mẫu thuốc và kiểm tra chất lượng thuốc đang lưu hành trên thị trường. Kết quả cho thấy các thuốc viên có chứa vitamin B1, B6, B12 của một số cơ sở sản xuất ở trong nước và nước ngoài nhập vào nước ta cho thấy: nhiều mẫu thuốc đã kiểm tra có hàm lượng vitamin B12, thấp hơn yêu cầu chất lượng, có trường hợp quá thấp so với tiêu chuẩn đã đăng ký. Để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của thuốc, cục quản lý dược Việt Nam đã có công văn số 34742 ngày 15 tháng 9 năm 1999 có ý kiến như sau: Sở y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương Tổng Công ty dược Việt Nam hướng dẫn chỉ đạo các cơ sở sản xuất kinh doanh phân phối thuốc phải tăng cường kiểm tra chất lượng các thuốc viên có chứa vitamin B1, B6, B12 phát hiện và xử lý ngăn chặn kịp thời các thuốc kém chất lượng, đảm bảo thuốc đạt tiêu chuẩn chất lượng khi đưa ra lưu thông phân phối. Các cơ sở sản xuất nghiên cứu xem xét lại công thức, quy trình bào chế và theo dõi tuổi thọ của thuốc để đảm bảo thuốc khi xuất xưởng và trong quá trình lưu thông phân phối đạt yêu cầu chất lượng theo tiêu chuẩn đã đăng ký, các cơ sở kinh doanh phân phối thuốc chú ý điều kiện bảo quản thuốc để thuốc đảm bảo chất lượng tới tay người sử dụng. Đề nghị sở y tế các tỉnh chỉ đạo các trung tâm kiểm nghiệm thuốc và mỹ phẩm tăng cường kiểm tra các thuốc viên có chứa vitamin B1, B6, B12, có báo cáo về Cục quản lý dược Việt Nam về tình hình chất lượng của các thuốc có chứa vitamin B1, B6, B12.
TS Phan Quốc Kinh-Sức khỏe & Đời sống/ Bộ Y tế – Hà Nội – Số 54(866)1998